Motyw miłości jest jednym z najpopularniejszych motywów, które towarzyszą literaturze od samych jej początków. O miłości pisali i piszą poeci różnych epok, jest ona tematem, który od zawsze nurtuje człowieka. Analizując literaturę poszczególnych epok dostrzegamy jak motyw ten ulega zmianom, ewolucja ta sprawia, że możemy wyróżnić wiele typów miłości, dlatego też opisy literackie przedstawiają różne symptomy miłości, a nie istotę zjawiska. W zależności od okresu w jakim tworzył dany pisarz, mamy do czynienia z różnym obrazem miłości. W każdej z epok miłość jest przedstawiana w inny sposób, czytamy o miłości zmysłowej, ślepej, fizycznej, tragicznej, spełnionej itd. Kochać możemy Boga, ojczyznę, dziecko, jednakże najczęściej spotykanym w literaturze motywem jest miłość kochanków – miłość między kobietą i mężczyzną. Przedmiotem niniejszej pracy jest dokonanie przeglądu obecności motywu miłości w dziełach wybranych epok. Skupię się na literaturze średniowiecza, renesansu, baroku, oświecenia i romantyzmu. Celem pracy jest ukazanie różnorodności ujęcia tematu miłości w różnych epokach literackich. Uwagę pragnę skupić na rodzaju opisywanej miłości. Praca ma wykazać, że typ opisywanej miłości uzależniony jest od prądów myślowych epoki w jakiej tworzył dany pisarz, co poprę przykładami wybranych dzieł. Zanim jednak przejdę do analizy konkretnych utworów w danej epoce, pragnę przedstawić losy motywu miłości w Biblii i Mitologii, które stały się inspiracją dla wielu dzieł literackich epok nowożytnych.
Pewnego dnia, gdy słuchałam piosenki w wykonaniu Michała Bajora, będącej muzyczną realizacją dzieła Adama Mickiewicza Niepewność, zaintrygowało mnie powtarzające się w niej pytanie: „Czy to jest przyjaźń? Czy to jest kochanie?” Starałam się odpowiedzieć sobie na pytanie, tak jak usiłował to kiedyś zrobić autor tego tekstu. Pytaniom jednak nie było końca, wszak skąd wiemy, że kogoś kochamy? Co tak naprawdę oznacza słowo „miłość”, które tak często pada z naszych ust? Czym jest miłość i dlaczego jest tak ważna dla człowieka? Szereg tych pytań sprawił, że zaczęłam się interesować motywem miłości zawartym w literaturze. Korzystając z dzieł literackich chciałam znaleźć odpowiedzi na moje pytania. Zagłębiając się w lekturę różnych utworów uświadomiłam sobie, że żadne z dzieł nie odpowie na dręczące mnie pytania. Miłość istniała, istnieje i istnieć będzie, a nikt z ludzi nie jest w stanie wskazać momentu jej narodzin i podać jej wyczerpującej definicji. Miłość jest siłą, która od wieków towarzyszy ludzkości. Niejednokrotnie była przyczyną cierpień, samobójstw, wojen, upadków mocarstw, ale jest ona jednym z najpiękniejszych uczuć, które motywują człowieka do działania, nadaje sens życiu. Uczucie miłości stanowi temat przewodni mojej pracy, gdyż odcisnęło ono ogromne piętno na literaturze, piętno to pragnę w mojej pracy ukazać.
Rozdział I pracy wyjaśnia pojęcie miłości w ujęciu psychologicznym, religijnym, społecznym i filozoficznym. W rozdziale tym wyjaśnię genezę słowa „miłość”, ale także genezę miłości jako uczucia. Zaprezentowane tu zostaną teksty biblijne, które są jednym z pierwszych świadectw obecności motywu miłości w literaturze. W rozdziale II zajmuję się analizą konkretnych utworów w wybranych epokach literackich. W rozdziale tym każdej epoce poświęciłam osobny podrozdział.
Pracę zamyka zakończenie, w którym zostały zawarte wnioski i osobiste spostrzeżenia, mające na celu podsumowanie wyników badań.