Patriotyzm to postawa szacunku, umiłowania i oddania własnej ojczyźnie oraz chęć ponoszenia za nią ofiar; pełna gotowość do jej obrony, w każdej chwili. Charakteryzuje się też przedkładaniem celów ważnych dla ojczyzny nad osobiste, a także gotowością do pracy dla jej dobra i w razie potrzeby poświęcenia dla niej własnego zdrowia lub życia. Patriotyzm to również umiłowanie i pielęgnowanie narodowej tradycji, kultury czy języka. Patriotyzm oparty jest na poczuciu więzi społecznej, wspólnoty kulturowej oraz solidarności z własnym narodem i społecznością. Motyw patriotyczny w literaturze polskiej jest motywem często występującym. Są epoki, które głównie opierały się na nim. Wynika to z racji tego, że Polska była przez prawie dwieście lat pozbawiona albo swojej suwerenności, bądź siły z zewnątrz próbowały nam ją ograniczyć. Zresztą o Polakach mówi się, że potrafią walczyć o kraj, gotowi są do wielkich czynów, wyrzeczeń, stawiają dobro kraju ponad wszystko kiedy tego potrzeba, a nie potrafią żyć w świecie w których nie muszą walczyć. Ich patriotyzm w takich sytuacjach jest znany na całym świecie. Literatura polska pełniła wiele funkcji. Krytykowała postępowanie tych, którzy wpływali na losy kraju, dawała bohaterów, którzy mieli stanowić przykład Polaka patrioty, dawała rozwiązania, co robić dalej w przyszłości, wytykała błędy, podważała dotychczasowe autorytety, które już się nie sprawdzają. Romantyzm, jako prąd literacki i artystyczny powstał w Polsce na początku XIX w. Był reakcją na utratę przez Polskę niepodległości w 1795 roku. Za najwybitniejszego poetę romantycznego uznaje się Adama Mickiewicza i to szczególnie jego dzieła ukazują różne koncepcje patriotyzmu, a jednym z najznakomitszych są ,,Dziady” cz. III. Utwór ten został napisany w roku 1832 w Dreźnie. Autor z powodów do dzisiaj niewyjaśnionych, nie wziął udziału w powstaniu listopadowym. III cz. ,,Dziadów” jest, więc próbą rozliczenia się poety z samym sobą, z wielkimi wyrzutami sumienia, jest to również próba pewnego zadośćuczynienia narodowi. Konrad, główny bohater utworu jest romantycznym Prometeuszem, występującym przeciwko Bogu w imię narodu. Mówi o swojej wielkiej miłości do ojczyzny, którą pragnie widzieć szczęśliwą i wolną. Jest bojownikiem sprawy narodowej, romantycznym poetą, aresztowanym przez władze carskie za działalność patriotyczną. Siły do wystąpienia przeciwko Stwórcy dodaje mu miłość do ojczyzny oraz fakt, iż Bóg nie kocha ludzi, a jest jedynie ,,mądrością”. Bluźniąc oczekuje, że sprowokuje stworzyciela do rozmowy, głęboko się jednak rozczarowuje słysząc jedynie milczenie. Poeta ma jednak szanse odkupienia ze względu na ogromne umiłowanie Matki Rodzicielki. Należy jednak podkreślić, że Mickiewicz odrzuca koncepcję zwaną prometeizmem na rzecz mesjanizmu. Dzieje się tak ze względu na brak pokory u Konrada, który jest butny i niegodny wiedzy, jaką posiądzie jedynie prorok. Prorokiem tym jest ksiądz Piotr, który w scenie piątej doznaje widzenia w swojej więziennej celi. Jego niespotykana pokora pozwala mu poznać przyszłe losy narodu, o co daremnie prosił Boga Konrad w Wielkiej Improwizacji. Ksiądz leżąc krzyżem i modląc się dostrzega wozy jadące na północ, a na nich młodzież polską skazaną na wygnanie. Jest to nawiązanie do sceny pierwszej, w której to młodzi patrioci wywożeni ze Żmudzi na Sybir nie znają przyczyny zatrzymania, nie mają jednak możliwości obrony, gdyż oskarżycielem, sędzią i katem jest ta sama osoba. Zesłańcy są doskonałym przykładem heroizmu i cierpienia za cały naród. Prześladowanie przez władze rosyjskie było zorganizowanym działaniem, jednakże postawy Polaków wobec tego są niezbitym dowodem na bezgranicze poświęcenie i umiłowanie ojczyzny.