Mit pochodzi od greckiego słowa mythos, czyliopowiadanie, legenda, podanie. Oznacza historię opowiadaną od pokoleń, która zawiera zarówno element prawdy historycznej, jak i pierwiastki fantastyczne. Funkcje mitów Mity spełniały następujące funkcje: • poznawczą (wyjaśnienie niezrozumiałych zjawisk, głównie przyrodniczych, np. wulkany, trzęsienia ziemi, pioruny); • światopoglądową (wyznaczały system wierzeń i normowały życie społeczności greckiej); • sakralną (utrwalały wzorce obrzędowe i schematy zachowań rytualnych, np. składanie ofiar). Podział mitów Mity dzieli się na: • teogoniczne (o pochodzeniu bogów); • kosmogoniczne (o pochodzeniu świata); • antropogeniczne (o tym, skąd się wziął człowiek i jak kształtowała się jego historia); • genealogiczne (opowiadające historie rodów i wielkich familii greckich); Topos - utarty, powtarzający się często w literaturze wszystkich epok motyw; podstawa rozumowania; ogólnie przyjęty sąd Archetyp - pierwowzór postaci, motywu.

prometeizm [gr.], postawa etyczna nawiązująca do greckiego mitu o Prometeuszu, charakteryzująca się zdolnością do poświęcenia dla dobra ludzkości, związanego z buntem przeciwko potęgom wyższym i normom krępującym wolność ducha oraz gotowością do cierpienia dla idei; szczególnie popularna w humanizmie renesansu; częsty motyw w literaturze, muzyce i sztuce.

Homo viator, topos człowieka w drodze, w podróży, w wędrówce pełnej przygód, także pielgrzym, emigrant, bardzo popularny w kręgu cywilizacji śródziemnomorskiej; literacką realizacją homo viator jest np. Odyseusz(bohater eposu Homera) jako archetyp “wędrowca dośrodkowego”, wracającego do rodzinnej Itaki.

Orfeusz był królem Tracji, który pięknie śpiewał. Jego żoną była piękna Eurydyka, nimfa drzewna. Jednak jej uroda sprawiała, że ten kto ją ujrzał musiał ją pokochać. I tak właśnie stało się z Aristajosem. Aristajos jednak nie wiedział, że jest ona żoną Orfeusza. Zaczął ją gonić. Kiedy Eurydyka uciekała, ukąsiła ją żmija, po czym zmarła.. Jej mąż Orfeusz postanowił wybrać się do podziemi. Gdy zaczął śpiewać, Charon tak się zasłuchał, że przewiózł go za darmo na drugi koniec Styksu. Hades oddał Orfeuszowi Eurydykę. Nie wolno mu było tylko patrzeć na żonę do tyłu. Jednak chęć ujrzenia ukochanej była silniejsza od niego i wtedy stracił ją na zawsze. Hermes zatrzymał Eurydykę w podziemiu. Orfeusz zaś wrócił sam do Tracji.. Pewnej nocy trafił na dziki, które rozszarpały jego ciało. Niestety również zmarł. O miłości

Dawno temu wyspa Kreta była pod panowaniem silnego i inteligentnego króla Minosa , człowiek ten był doskonałym strategiem i miał największą flotę statków wojennych i transportowych , ale nie tylko za to go cenili i szanowali był on również doskonały w handlu wiele wysp greckich jak i z innych państw chciały z nim handlować. Pewnego dnia Minos wraz ze swoją małżonką dostali od losu wielkie szczęście a było to dziecko . O wieściach narodzin syna króla Minosa wiedziała cała Kreta a nawet cała Grecja . Wszyscymieszkańcy Krety bardzo hucznie bawili się z tej okazji , lecz był jeden duży problem o którym wiedzieli tylko rodzice maleństwa , dziecko to było pół człowiekiem i pół bykiem . Kiedy mieszkańcy dowiedzieli się o dziecku pół byku i pół człowieku przerazili się i zaczęli się buntować przeciw takiemu księciu . Minos z powodu buntu i mimo wszystko miłości do syna , rozkazał najlepszemu z Architektów Dedalowi stworzyć pałac labirynt (system korytarzy które są tak ułożone ze zaraz można się zgubić) dla swego syna który przez swój wygląd został nazwany Minotaurem. Król kazał płacić mieszkańcom Aten coroczny haracz który miałby składać się z siedmioro dziewcząt i siedmiu chłopców . Jednym z owych chłopców był Tezeusz (przypłynął on na wyspę aby zabić Minotaura) który był zakochany w pięknej Ariadnie królewnie Kreteńskiej . Ariadna wiedząc jaki ma plan jej ukochany , przed wejściem do labiryntu daje mu kłębek nici i każe mu przywiązać jedną końcówkę nici na początku drogi , a drugą trzymać aż do zabicia wroga , Tezeusz poszedł do labiryntu z nicią i wkrótce spotkał złego Minotaura , rozpętała się walka ,lecz po chwili wróg został zabity . Nasz bohater bezpiecznie wrócił po kłębku nici do wyjścia i wszystko już było dobrze.

Horacjanizm - stworzona przez rzymskiego poetę Horacego postawa wobec życia i moralności. Była swoistym poszukiwaniem złotego środka poprzez połączenie dwóch antycznych filozofii życia: epikureizmu i stoicyzmu. Horacjanizm w poezji to zjawisko naśladowania w liryce modelu poezji stworzonego przez Horacego. Model ten obejmował: • spójność utworu poetyckiego, zdolność do panowania nad emocjami czytelników, opieranie się na wzorcach poezji greckiej, wierne odtwarzanie rzeczywistości w opisach, dążenie do prostoty formy i doskonałości stylu w twórczości poetyckiej, powściągliwość w wyrażaniu uczuć i korzystaniu z dóbr doczesnych Tragedia obok komedii idramatu właściwego, jeden z trzech podstawowych gatunków dramatu. Tragedia to utwór dramatyczny, w którym ośrodkiemakcji jest nieprzezwyciężalny i kończący się nieuchronną klęską, konflikt wybitnej jednostki z siłami wyższymi - losem, fatum, prawami historii, prawami moralnymi, prawami społecznymi itp. Konflikt ten określa się jako konflikt tragiczny Sceptycyzm filozoficzny to pogląd filozoficzny, podważający pełną wiarygodność ludzkiego poznania. Jego początki sięgają czasów starożytnej Grecji, zaś za pierwszy etap sceptycyzmu uznaje się tzw. Pirronizm stworzony przez Pyrrona z Elidy, który nauczał jak osiągnąć spokój ducha i szczęście. W późniejszych etapach sceptycyzmu zrezygnowano z celu osiągnięcia szczęścia, na rzecz dyskusji z epistemologią stoicką, czego wyraz dał m.in. Sekstus Empirykus uważając że spokój ducha można utrzymać poprzez niewydawanie sądów o rzeczywistości. Rozróżnianie prawdy i fałszu

Dytyramb (stgr. διθύραμβος dithyrambos) – oda lub pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym; z czasem nabrał cech patetycznej poezji emocjonalnej. Ku czci dionizosa

porównanie homeryckie «porównanie, którego jeden człon jest rozbudowanym opisem ludzkich czynów zestawionych z zachowaniem zwierząt lub ze zjawiskami przyrody» Achilles, odziedziczył po rodzicach zarówno ludzkie jak i boskie cechy. Nazywany „szybkonogim” odznaczał się niezwykłą siłą, biegłą znajomością sztuki wojennej i doskonałością fizyczną. Miał też nieskazitelną, wręcz boską urodę, delikatną, prawie dziewczęcą cerę. Przewagę w walce dawał mu też nadludzka moc – odporność na wszelkie ciosy – jaką zawdzięcza matce, która, gdy był niemowlęciem zanurzyła go w rzece Styks. Trzymała go jednak za piętę, stąd jedyny słaby punkt Achillesa.

Hektor natomiast miał typowo męską urodę. Muskularny i dobrze zbudowany stanowił ideał wojownika. Jego twarz naznaczona była licznymi szramami i bliznami – pamiątkami po pojedynkach.

Na tytuł greckiego ideału – kalokagatii składają się także doskonałe zdolności przywódcze i stosunek do kraju i rodziny. Hektor odznaczał się patriotyzmem i miłością do ojczyzny, w której obronie gotów był poświęcić życie. Cechował go honor i odwaga. Nie odmówił pojedynku z Achillesem, pomimo, iż zdawał sobie sprawę z niebezpieczeństwa jakie za sobą niesie. Był osobą spokojną i opanowaną. Starał się nie ulegać emocjom i z rozsądkiem i rozwagą podejmował trudne decyzje. Nad życie kochał swoją rodzinę – rodziców a także żonę Andromachę i synka, do których był bardzo przywiązany.

Pod względem charakteru Achilles był przeciwieństwem Hektora. Cechował się porywczością, często działał pod wpływem emocji. Był zdolny do głębokich i silnych uczuć – przyjaźni, rozpaczy, gniewu – którymi często kierował się w życiu. Sprawiał wrażenie człowieka ambitnego, niezależnego, z niechęcią podporządkowującego się rozkazom, skłonnego do sprzeciwu. Charakteryzowała go przebiegłość i spryt. Jego wadą był egoizm. W życiu i w walce priorytet stanowiła duma i własne dobro, które przedkładał ponad dobro ojczyzny. Podczas walki okrutny i bezlitosny, nie znał litości. Nie uszanował prośby Hektora i zbezcześcił jego zwłoki . Szybko jednak zrozumiał swój błąd. Odkrył, iż zemsta nie przyniesie ukojenia i nie przywróci życia przyjacielowi.

Wojna trojańska Jeden z najsłynniejszych mitót greckich opowiada o wojnie trojańskiej . Jej historia rozpoczyna się od sądu Parysa - królewicza trojańskiego . Został on po proszony przez Atenę , Afrodytę i Herę o rozstrzygnięcie , która z nich jest najpiękniejsza . Parys wskazał Afrodytę , a wówczas szczęśliwa bogini obiecała m , że poślubi najpiękniejszą kobietę na świecie . Obietnica wypełniła się w Sparcie . Parys poznał tam Helenę , żonę króla spartańskiego . Książe porwał Helenę i uciekł z nia do Troi . Wkrótce pod miastem zjawili się żądni zemsty Grecy . Upokorzony mąż wezwał na pomoc innych greckich królów . Ich armie ruszyły pod troję . Oblężenie tego miatsta trwało 10 lat . Grekom udało się zdobyć miasto podstępem . Zbudowali drewnianego konia w którego wnętrzu ukryli grupę wojowników . Ustawili go pod bramą troi i odpłyneli łodzianmi . Trojanie niczego nie podejrzewajac wciągneli konia do miasta . Nocą opkręty przybyły do brzegu. Wojownicy którzy siedzieli w koniu wyszli i otworzyli im bramę . Miasto zostało podpalopne.

Cechy tragedii

• brak scen fantastycznych, erotycznych, zbiorowych, brutalnych,
• język elegancki,
• zasada stosowności,
• brak dekoracji,
• chór obecny na scenie cały czas pełni rolę komentatora (wyraziciela poglądów),
• losem bohatera rządzi fatum,
• nie ma zwycięzców, są sami pokonani,
• trzy jedności: -miejsce ( tylko jedno miejsce) -czas ( jeden dzień) -akcja ( zawężenie treści do jednego, głównego wątku)
• mimesis- występują tylko “wielkie” postacie, np. szlachetnie urodzone, pochodzące z zamożnych rodzin.