Epoka oświecenia rozwinęła się w Europie w XVIII w. W Polsce oświecenie datuje się dopiero od połowy XVIII w. Była to epoka, którą stworzyli nie tylko artyści, lecz filozofowie i uczeni. W epoce tej rozwijało się kilka nurtów. Jednym z nich był sentymentalizm, który powstał w połowie XVIII w. Jednym z najwybitniejszych polskich poetów sentymentalnych był Franciszek Karpiński, który żył w latach 1741-1825. Poeta ten zwał się „śpiewakiem Justyny” – tym wspólnym imieniem nazywał swoje ukochane. Pierwszą z nich była Marianna – córka kapitana wojsk saskich. Ona najprawdopodobniej była inspiracją dla poety, gdy pisał: „Do Justyny. Tęskność na wiosnę.”. Z kolejną ukochaną – panią Ponińską łączyła Karpińskiego wieloletnia znajomość. Gdy została ona wdową „śpiewak Justyny” oświadczył się jej, lecz został odrzucony. Trzecią „Justyną”, panią Koziebrodzką Karpiński poznał w 1777r. Połączyło ich prawdziwe i poważne uczucie, lecz jego ukochana miała narzeczonego, którego w końcu poślubiła. Mimo to sentymentalni kochankowie pisali do siebie aż do późnej starości. Jego najbardziej znanym utworem było „Przypomnienie dawnej miłości”. W tekście tym autor wspomina dawną miłość. Zwraca się on bezpośrednio do ukochanej. Główną rolę tym wierszu odgrywa przyroda, która była ważnym elementem w literaturze sentymentalnej. Uczucia były zwykle okazywane na tle dzikiej, górskiej natury. Podmiot liryczny wspomina czas, gdy spędzał wieczory pod jaworem ze swoją „Justyną”. Były to ulubione drzewa sentymentalistów. Na korze tego właśnie drzewa wyryli swoje imiona na znak miłości. Jest to obraz nieco przesadzony, teatralny. Miłość między bohaterami wiersza nie była tylko miłością fizyczną, ale przede wszystkim miała wymiar duchowy o czym mówi fragment „Oczy w oczy patrzyły, Ręka rękę ściskała, Usta nam się złączyły, Dusza z duszą gadała.”. Uczucie to było jednak ukrywane przed światem. Kochankowie spotykali się potajemnie – „Nikt nie widział, nie szydził, Niebo świadek jedyny!” . Miłość ta była prawdopodobnie społecznie zakazana. Nie miała szczęśliwego zakończenia, ponieważ los sprawił, że zostali rozłączeni. Podmiot liryczny przeżywa rozstanie z ukochaną widząc miejsca, gdzie się dawniej spotykali. Ich miłość jest już przeszłością, nawet ślady w przyrodzie zanikają – „Znaki nasze na drzewie Popsuł pasterz niebaczny. I ślady się zmazały! Las zarasta krzewiną! Potok, drzewa zostały”. Pozostała przyroda, miejsce, lecz ich miłości już nie ma. Podsumowując, najważniejszym elementem literatury sentymentalnej był obraz przyrody, która oddawała wszystkie emocje i stany bohaterów. Najczęściej bohaterzy byli ukazywani na tle dzikiej, górskiej natury. Charakterystyczne dla sentymentalizmu były tęsknota, wspominanie, cierpienie. Wymiar miłości fizycznej był mniejszy niż wymiar duchowy. W porównaniu do miłości romantycznej brakuje jej namiętności. Nie prowadzi do samobójstwa bohatera, lecz godzi się on z losem, końcem miłości i nie walczy o wybrankę. Pozostają mu tylko wspomnienia i miejsca, do których ma sentyment.