Rozpoznanie wstępne:

· data powstania utworu rok 1924 · okoliczności powstania powieści: przywołanie kontekstu historycznego (np. komunizm w Rosji, zaostrzające się konflikty wewnętrzne); odwołanie do kontekstu historyczno-literackiego (np. Żeromski – twórca znany z lektur epoki modernizmu opowiadania i Ludzie bezdomni; XX-lecie – po euforii odzyskania niepodległości literatura coraz częściej w kreacji bohatera i świata przedstawionego wyraża niepokój i zagubienie) · Żeromski twórca trzech tradycji literackich: romantycznej – pozytywistycznej modernistycznej · Przedwiośnie powieść wychowawcza – odpowiedź (typowa dla prozy Żeromskiego) na społeczne problemy · próba wyjaśnienia pojęcia autorytet, jego znaczenie i funkcja w danym momencie historyczno-literackim

Prezentacja sytuacji narracyjnej:

· praktycznie brak narratora w zamieszczonym fragmencie · w powieści narrator 3 osobowy zamienia się w zależności od przypisywanej mu funkcji w poszczególnych częściach (np. gawęda, narracja personalna, narrator wszechwiedzący, mowa pozornie zależna) · w części III (z której pochodzi zamieszczony fragment) wypowiedzi narratora ustępują miejsca wypowiedziom samych postaci · funkcją takiej zmiany narracji jest oddanie głosu bohaterom – maksymalna obiektywizacja ich racji – (względna) otwartość przesłania sporów · przywołanie zakończenia powieści – otwarty charakter zakończenia · powieść pytań · wykorzystana technika może być bliska znanej formie narracji z prozy Dostojewskiego (powieść polifoniczna – wielogłosowa) · Kto mówi i do kogo mówi w załączonym fragmencie: rozmowa Gajowca z Cezarym · Umiejscowienie fragmentu w kontekście całej powieści: część III Wiatr od wschodu (wyraźny kontekst sporów z ideologią komunistyczną – Lulek i pożegnanie z romansami odgrywającymi tak ważną rolę w części zatytułowanej Nawłoć) · Sens pojęcia autorytet w takim ujęciu narracyjnym trzeba wyczytać z wypowiedzi postaci bez odwołania do nadrzędnego autorytetu narratora · Pomocne w tym mogą być elementy emocjonalne w wypowiedziach bohaterów np. metaforyczny język Gajowca