Lekcja języka polskiego: ukazana w sposób groteskowy. Gdy zjawia się nauczyciel uczniowie krzyczą, nauczyciel nie reaguje na ich zachowanie. Uczniowie symulują choroby by zwolnić się z odpowiedzi, niektórzy chłopcy próbowali zagadać nauczyciela zabawnymi anegdotami. Uczniowie nie wykazywali zainteresowania lekcją, każdy robił coś innego a wyznaczeni bezmyślnie powtarzali słowa nauczyciela. Nauczyciele: profesor Pimko: typowy belfer, mały, chudy, łysy. Doskonale radzi sobie z niesfornymi uczniami, manipuluje nimi, narzuca im swoje zdanie. *ma 50 lat *jest filologiem *dawny nauczyciel Józia Profesor Bladaczka: chudy belfer o ziemistej cerze, nie potrafiący zapanować nad klasą. Jego lekcje są tendencyjne, jedyne czego oczekuje to powtarzanie za nim *wyzywa uczniów, obraża ich *przestraszony *boi się stracić władzy *narzuca uczniom schemat myślenia nauczyciel łaciny: bierny ignorant, zafascynowany językiem, nie potrafi rozbudzić w uczniach ducha pragnienia nauki i pogłębiania znajomości przedmiotu dyrektor Piórkowski: zachwycony gronem pedagogicznym z którym współpracuje. Jego nadrzędnym celem jest zdrabnianie, zdziecinnianie, upupianie wszystkich. Char. Ogól. Nauczycieli: *nie radzą sobie z upupianiem uczniów *nie mają własnego zdania *boją się dyrektora *nie trzymają dyscypliny na lekcji *nie doceniają uczniów, narzucają im zdanie *chcą tylko zrealizować materiał *bezradni dydaktycznie Geneza: praca nad Ferdydurke Gąbrowicz rozpoczął zaraz po ukazaniu się pamiętnika z okresu dojrzewania. Pierwotnie książka miała być satyrą dla krytyków literackich. Uważana jest za jedną z najciekawszych opowieści awangardowych dwudziestolecia międzywojennego. Opublikowana w 1937 w warszawie. Interpretacja tytułu: tytuł powieści o niczym odbiorcy nie informuje. Tytuł uznaje się niekiedy za nonsens, słowo bez znaczenia, literacką prowokację pisarza. Tytuł przyciąga uwagę i zaciekawia czytelnika. Miejsca: Warszawa, Bolimowo, szkoła dyrektora Piórkowskiego, stancja młodziaków, dworek hurleckichzielony- to symbol niedojrzałości sytuacja Józia przed pójściem do szkoły: *ma cechy autora, pisał pamiętniki z okresu dojrzewania *nie miał sensu życia i określonej roli w społeczeństwie *czuje się niedojrzały, nie ma określonego zawodu cel szkoły: upupianie uczniów, uświadamianie im niewinności i niedojrzałości gałkiewicz: buntuje się przeciwko narzuconym schematom * protestuje przeciw programowi *niepokorny uczeń gąbrowicz oskarża szkołę : *schematy *narzucanie poglądów *z góry określone odpowiedzi *o zdolność samodzielnego myślenia lekcje w szkole: *nudne *uczniowie nie uważają *wszyscy czekają tylko na dzwonek *uczniowie są nie przygotowani sposób kreowania uczniów: *uczniowie przedstawieni są w sposób absurdalny i groteskowy *posiadają przezwiska *występują elementy parodii (szkoły, lekcji, zachowania uczniów) gwałcenie przez uszy: uświadamianie, wmawianie komuś czegoś na siłę sytuacje groteskowe: *wprowadzenie Józia- 30 latka do szkoły *gwałcenie prze uszy *pojedynek na miny *bratanie się miętusa z parobkiem *pojawienie się żebraka z gałązką w ustach *chłopi szczekający na józia i miętusa *bójka u młodziaków *śmierć syfona *lekcje w szkole *obiad u młodziaków. Z jakimi formami spotyka się józio w szkole: *forma ucznia *lizusa (syfon) *buntownika- miętus *Belfra *profesora *dyrektorska pupa gęba (pojedynek na miny) kupa czytać coś belfrem- interpretować coś według schematu stosunek józia do formy w szkole: nie godzi się na upupianie chce uciec, wyzwolić się walczyć z formą (wie że nie jest w stanie nic zrobić) Z jakimi formami spotyka się józio u młodziaków: forma nowoczesnych rodziców nowoczesnej pensjonarki łydka (zuta) gęba (narzucono józiowi gębę nieszczęśliwie zakochanego) pupa kupa przyprawianie gęby: nadawanie mu roli groteskowej Z jakimi formami spotyka się józio w bolimowo: forma parobka-walekciotkiwójapanicza-zygmuntapanienki z dworu-zosiapupa-ciotka upupia józiageba-józiowi przyprawiana jest gęba, członka rodukupa-rewolucja chłopskachamów-służba chłopi warstwa nizszapanów mieszkancy dworkuporywacza rycerza- józia gdy porywa zosietęsknota za parobkiem- tęsknota za swoboda, naturalnoscia i brakiem form. Bratanie się z parobkiem- nawiazanien przyjaznych kontaktów miętusa z parobkiem, zniesienie podziałów społecznych. Jaki schemat przedstawiony jest w 3 czesciach opowieści o dziejach józia- pojawinie się józia w nowym srodowiskuodkrywanie formy przypisanej temu srodowiskupróby pozbycia się formyskandal (kupa)*doprowadzenie do chwilowego wyjścia z formy

. Wnioski dotyczące formy(filozofia formy)- forma narzuca nam społeczeństwo, srodowisko, szkoła, ludzie, kulturaprzed forma nie ma ucieczkiforma pojawia się podczas kontaków miedzy ludzkichistnieja różne rodzaje formforma jest nieodłacznym elementem zyciaform jest tyleilezachowan ludzkich* uciekając przed forma wpadamy w innaforma staje się pewnego rodzaju wiezieniem, ale także warunkiem społecznej egzystencji.Groteska-kategoria estetyczna wystepujaca w literaturze i sztukach plastycznych. Przejawy groteski w literaturze- ukazywanie rzeczywistości w sposób sprzeczny z logika, deformowany, deformowany, wyolbrzymiony, karykaruralnie przejaskrawiony; liczne sprzeczności, nielogiczności, absurdy i paradoksy-często przy zachowaniu pozorów prawdopodobieństwa; mieszanie tragizmu z komizmem zmienność nastoju, i występowanie fantastyki; specyficzny jezyk char się mieszaniem różnych stylów.Cechyjezyka groteski- często stosowanie hiperboli nieuzasadnione powtórzeniaurzywanie figur stylistycznych, takich jak :nagromadzenia wyliczenia, zdrobnieniastosowanie paradoksów kalamburów,* inwersje, neologizmy* stosowanie wyrazów, wyrazen i zwrotów pochodzących z różych odmian stylistycznych jezyka( jezyk potoczny)funkcja groteski-autor chce przekazac jak niedorzeczne sa formy narzucone ludziom przez społeczeństwo, wyśmiewa te formy, krytykuje różne schematy, role pełnione w społeczeństwie, podkresla fantastykę i nierzeczywistość swiata przedstawionego. Parodia- w Bolimowie- parodia soplicowaparodia służby, zosia, obyczajówparodia poezji romantycznej- stylu Mickiewicza, sonetu krymskiego „stepy akermańskie” parodia dantego „boskiej komedii”parodia nauczycieli, uczniów. Ferdydyrke jako powieść awangardowa- 1.główny bohater józio jest jednocześnie narratorem, przemierza różne terytoria, my zaspodarzamy za nim i obserwujemy swiat przez pryzmat jego postrzegania. 2.wystepowianie 3 typów narracji:pierwszo-osobowa (józio)trzecio-osobowa odautorska personalna.3.opisywanie zdarzeń nieligicznych absurdalnych.4.autor koncentruje się na opisie ludzkich zachowan, sytuacji w których uczestniczą, nie ukazuje ich psychiki, dlatego nie wnosza ze sobą zadnych treści ideaowych.5. swiat przedstawiony jest zdeformowany za pomocą absurdu, groteski, paradoksu.6. nietypowa, przerywana fabuła.7.zabawa słowami w jeszyku.8. obecność słów kluczy 9.tytuł bez zadnegosensu.charakterystyka ziemiaństwa- reprezentuje rodzina hurleckichmieszkają w Bolimowie w starym dworze wiejskimzle traktują służbe nic nie robiaspedzaja czas na jedzeniu i rozmawiają o chorobach (graja w brydzai karty)żyja ponad stangoscinni, tradycyjni konserwatyścisa panami dla służby.jakjózio demaskuje młodziaków-przy stole-kompotpodstawiając żebraka z gałązkana końcu pobytu józia u nich.Symbole-Pupa-symbol dziecinności, niewinności dziececej lub młodzieńczej, prostoduszności i niedorosłości. gęba-symbol stereotypowej opinii o człowieku, roli lub maski społecznej łydka-symbol zdrowia i młodości, witalności a przedewszyskim oznaka fascynacji erotycznych i wyzwolenia seksualnego. Kupa- symbol towarzyskiego skandalu, spowodowanego przez kogos kto nie chce odgrywać narzuconej mu roli społecznejCHARAKTERYSTYKA-Miętalski- pseudonim Miętus, uczeń szkoły Piórkowskiego, przywódca licznej grupy chłopców, którzy sprzeciwiali się przyjętemu przez Pimkę i innych pedagogów obrazowi niewinnej młodzieży Pylaszczkiewicz- zwany Syfonem, uczeń w szkole dyrektora Piórkowskiego zgadzający się z wizją „niewinnej młodzieży”, szkolny prymus. ZutaMłodziakówna - zgrabna, wysportowana, szczera i naturalna, „nowoczesna pensjonarka”, stawiana Józiowi przez Pimkę za wzór młodości. joannaMłodziakowa- „kobieta dość otyła, lecz inteligentna i uspołeczniona, z bystrym i bacznym wyrazem twarzy, członkini komitetu dla ratowania niemowląt lub zwalczania plagi żebraniny dziecięcej w stolicy”. inżynier Wiktor Młodziak- „uświadomiony urbanista, który kształcił się w Paryżu i stamtąd przywiózł dryg europejski”, „pozbawiony przesądów czerstwy pacyfista i wielbiciel naukowej organizacji pracy”. pani Hurlecka- „ciotka cioteczno-cioteczna Józia” zamieszkująca z mężem Konstantym w szlacheckim dworku w Bolimowie; mimo iż zdaje sobie sprawę z wieku Józia, traktuje go wciąż jak małe dziecko. Konstanty Hurlecki- bohater trzecioplanowy; głowa rodziny Hurleckich, Konstanty lubi jeść, twardą ręką trzyma służbę, jest gwałtowny i porywczy Walek-Osiemnastoletni parobek Hurleckich, który akceptuje swoje miejsce w hierarchii społecznej. To właśnie z nim próbuje zbratać się Miętus, przełamuje jego bierność, czym doprowadza do złamania formy. Jest zwykłym, przeciętnym, naturalnym chłopcem, któremu brak ogłady.Młodziakowie-Małżeństwo uosabiające nowoczesność, ostentacyjnie zrywają z tradycją i konwenansami, usilnie pielęgnują sztuczny wizerunek postępowych rodziców. Rodzina, która jest przykładem fałszywej formy. Wiktor Młodziak jest inżynierem, co zobowiązuje go zachowania powagi i stateczności, jego prawdziwe ja ujawnia się w czasie intymnych zachowań w łazience oraz w sypialni. Joanna Młodziakowa nie pracuje zawodowo, jest działaczką społeczną. Gombrowicz zamknął Młodziaków w formę staroświeckich rodziców, która doskonale wychodzi na jaw w czasie wizyty Pimki w sypialni córki.Kopyrda-Klasowy kolega Józia, wydaje się jedynym “normalnym” uczniem w klasie. Tak naprawdę trudno powiedzieć, czy Kopyrda koleguje się z kimkolwiek - zawsze zdystansowany wobec tego, co się dzieje, stoi na uboczu i nie włącza się w toczone spory. Kiedy okazuje się, że Kopyrda interesuje się Zutą, Józio przestaje myśleć o nim pozytywnie, traktuje jak swojego rywala. Zygmunt Hurlecki- bohater trzecioplanowy; syn Konstantego Hurleckiego - typowy szlachecki hulaka ma dwadzieścia pare lat kuzyn józia jest pośmiewiskiem dla służby. Zosia hurlecka- bohaterka epizodyczna; córka Konstantego Hurleckiego, w jednej z ostatnich scen Józio porywa pannę i “ubiera gębę” porywacza z romansów. Jest imienniczką Zosi z Pana Tadeusza, porwana przez Józia, przyjmuje rolę uprowadzonej kochanki.Niebieski Wydzieruch określenie poety –char.- tworzy, jest poeta nie jest w stanie zapewnić godnego bytu rodzinie* jest tworem nieba* jest poeta który przekształca swiattworzy nowa rzeczywistość łączy nature z bogiem* walczy z tym swiatem* buntuje się przeciwko złu* poeta- obłąkaniec, szaleniecżyje tylko poezjama swój swiatswoim postepowaniem wywołuje drwine, niedoceniony, krytykowanybieda czyni go wolnym i jest czescianatury.interpretacja wiersza dziewczyna:symbole w wierszu: dziewczyna-odwieczne pragnienie, cele do których dazymy, ideały. Dwunasty braci:ludzie, którzy głęboko w cos wierzamur-przeszkoda, granica pomiędzy swiatem realnym a duchowym stara kobieta- chara. Kobiety-starsza kobietazmeczona, doswiadczona przez zyciezniszczonadoświadczyła wiele tego* zycie jej nie oszczędzałosłaba, bezbronna, bezsilna,mamy aluzje do matki boskiejzostała jej tylko kobiecość.głównym tematem jest starość. Charakterystyczne cechy poezji lesmiana-liczne neologizmy(lesmianizmy)występowanie groteski elementów basnispecyficzni bohaterowie którzy przezywaja niezwykłe przygodymaja orginalne symbolesymbolizmopieranie się na filozofii henriego Bergsonarytmicznośćspiewnosc tekstutematy zaczerpnięte z ludowego folkloru(ludowość) obecność elementów fantastycznych. Tekst wysokie drzewa-typ liryki:kreacja podmiotu lirycznego:litykabezposrednia opisowazachwyca się widokiem drzew natura jest obserwatorem odczuwa naturewszytskimismysłami* próbuje oddac piękno natury w wierszu opis swiata przedstawionego-lato od zachodu słonca do wieczorabohaterami sa drzewa nad wodaobraz natury, relacje miedzy człowiekiem a natura-wyidealizowana piekna, zachwycające dzieło sztuki, objawienie swojego piekna, barwana przyjemna dla człowieka, pełna uroku, spokojna, łaczy się z bogiem, jest natchnieniem , sakralizacja. Epifania- w nowoczesnej literaturze objawienie nieoczekiwanego porządku, rzeczy ładu w zwyczajnych, powszednich sytuacjach życiowych. Estetyzm-postawa poszukiwania piekna w swiecie, ładu i harmonii. Miłość-można zyc bez miłościpodmiot utożsamiany z autorka, tęskni za ukochanym ale może bez niego zycgłowym tematem jest miłośćKurze łapki-głownym tematem jest starość tancerka -wiersz skierowany jest do tancerkima kilka zmarszczek i to przekresla jej karierę* staroścprzekresla jej karierę* nie licza się umejetnosci lecz wiekzycie porównuje do tancapodkresla przemijalność ludzkiego zycia. Wielki wóz-została przedstawiona zmienność* zycie ludzkie zależy od losuporażki sa nieprzewidywalne o książce-kreacja podmiotu lirycznego:wypowiada się w imieniu ludzi zyjacych podczas wony swojego pokolenia, które musiało walczyćwspomina pierwsza wojneswiatowanie mieli chwili spokoju musieli walczyczyli w strachuobawiali się bombardowania które było równoznaczne z smierciaobawiają się ze musza zabijac*zmierzyć się ze smiercia