Mezopotamia
Mezopotamia – Eufrat i Tygrys, wchodzi w skład tzw. Żyznego półksiężyca (pas żyznych ziem od Egiptu przez Palestynę, Syrię po Mezopotamię). Pierwsze państwa -> początek pierwszych cywilizacji, Ziemie południowe – żyzne, niebezpieczne rzeki – systemy irygacyjne; środkowy i górny bieg rzeki – częste opady, zalesienie, kamień. SUMEROWIE – południe Mezopotamii, IV tysiąclecie p. n. e rewolucja urbanistyczna – MIASTO- ośrodek polityczny, religijny, skład nadwyżek żywności. Miasta – państwa – uprawy z pól poza miastem.
Mezopotamia – Eufrat i Tygrys, wchodzi w skład tzw. Żyznego półksiężyca (pas żyznych ziem od Egiptu przez Palestynę, Syrię po Mezopotamię). Pierwsze państwa -> początek pierwszych cywilizacji, Ziemie południowe – żyzne, niebezpieczne rzeki – systemy irygacyjne; środkowy i górny bieg rzeki – częste opady, zalesienie, kamień. SUMEROWIE – południe Mezopotamii, IV tysiąclecie p. n. e
- rewolucja urbanistyczna – MIASTO- ośrodek polityczny, religijny, skład nadwyżek żywności. Miasta – państwa – uprawy z pól poza miastem. Kapłan = władca – TEOKRACJA Podstawą gospodarki było rolnictwo i hodowla bydła. Wynalazki Sumerów: koło garncarskie, koło do transportu, kolorowe szkło, pismo – PIKTOGRAMY i pismo klinowe (ok. 2800r. p. n. e ) Częste walki między miastami sumeryjskimi -> osłabienie pozycji politycznej. Dojście do władzy Akadów. AKADOWIE – lud zamieszkujący z Sumerami poł. Mezopotamię, pod koniec III tysiąclecia p. n. e Sargon z Akadu – wódz.
- Pierwsze imperium -> od Zatoki Perskiej po Wybrzeże Morza Śródziemnego. Sumero – Akad -> nowa nazwa obszaru Mezopotamii. Śmierć władcy równa była upadkowi państwa. AMORYCI (Babilończycy) II tysiąclecie p.n. e , Hammurabi – 6 król dynastii. Zjednoczył prawie całą Mezopotamię, ze stolicą w Babilonie.
- administracja, kodeks Hammurabiego, 3 klasy ludzi: wolni, pośredni i niewolnicy (niew. Mieli obowiązek służby wojskowej, dzierżawili ziemię). Po śmierdzi Hammurabiego państwo babilońskie słabło; liczne najazdy zewnętrzne. ASYRYJCZYCY – pół. Mezopotamii, w ciągu kilkudziesięciu lat podporządkowali sobie Babilonię, Syrię, Palestynę i Fenicję, przejściowo też Egipt( ranga imperium – w VII w. p. n. e) ASSURA I NINIWA – najważniejsze ośrodki, podstawa gospodarki – łupy wojenne, uzyskiwanie terenów pod uprawę.
- Dobrze uzbrojona armia, stosowanie terroru, deportacje ludności z podbitych ziem. Upadek Asyrii -> pod ciosami Medów i Babilończyków; w 614r. p. n. e – zdobyli Aszur, w 612 Niniwę.
PERSJA – I tysiąclecie p. n. e, lud indoeuropejski, do ok. VIw. p. n. e byli pod panowaniem Medów. Cyrus II Wielki – podporządkował sobie Medów i Persów, podbił cały wschód (Azję mniejszą, Syrię, Palestynę, Babilonię), w 525r. p. n. e syn Cyrusa- Kambyzes II- zdobył Egipt. Jego następca- Dariusz I – reformy zapewniły panowanie panowanie Persów na 200 lat. DESPOTYZM TEOKRATYCZNY – nieograniczona rola władcy, wcielenie bóstwa na ziemi, podkreślenie związków z bogami poprzez ceremoniał dworski. Państwo podzielono na jednostki administracyjne- SATRAPIE, na czele z SATRAPĄ (zbierał podatki, rządził). Tolerancja wobec kultury i praw podbitych ludów: autonomia prowincji, arystokracja dostawała korzyści materialne. 331r. p. n. e UPADEK PERSÓW W BITWIE POD GAUGAMELĄ z wojskami Aleksandra Wielkiego. FENICJANIE – wąski pas wybrzeża syryjskiego (dzisiejszy Liban). Pod względem językowym- gruba semicka. Ośrodki: Byblos, Tyr i Sydon. Rzemiosło i handel morski, purpurowe tkaniny, ok. 600r. p.n. e opłynęli Afrykę. Zakładali kolonie handlowe: na Cyprze, pn. Afryce (największa kolonia – Kartagina), półw. Pirenejski, Sycylia, Korsyka, Sardynia. PISMO ALFABETYCZNE- 22 znaki, tylko spółgłoski EGIPT – tereny północno- wschodniej Afryki
