Opisywanym przeze mnie arcydziełem jest „Dama z gronostajem”. Obraz został namalowany przez renesansowego artystę Leonarda da Vinci około 1489-90 roku we Włoszech a dokładnie w Mediolanie. Obraz stanowi bardzo istotne dokonanie w dziedzinie nowożytnego malarstwa portretowego. Namalowany przez wybitnego uczonego, wnikliwego badacza natury, dysponującego głęboką wiedzą o fizyce światła, ludzkiej i zwierzęcej anatomii, także psychologii, artystę panującego w pełni nad techniką malarskiego warsztatu, jest dziełem zupełnie nowatorskim na tle swojej epoki. Leonardo da Vinci, właściwie Leonardo di ser Piero da Vinci (ur. 15 kwietnia 1452 w Anchiano niedaleko Vinci we Włoszech, zm. 2 maja 1519 w Clos Lucé we Francji) – włoski renesansowy malarz, architekt, filozof, muzyk, pisarz, odkrywca, matematyk, mechanik, anatom, wynalazca, geolog. Tematyką malarstwa renesansowego jest człowiek i jego życie codzienne. Problemy, radości i smutki dnia powszedniego stają się tematem dzieł malarzy renesansu. Artyści, opracowując nowe ujęcia motywów biblijnych, przedstawiają w istocie życie codzienne, obyczaje i stroje swojego czasu. Twórcy zwracali szczególną uwagę na detale anatomii człowieka, takie jak ludzkie części ciała. Malarstwo renesansu cechowało się głęboką harmonią. Artyści epoki renesansu używali bogatej kolorystyki i dbali o drugi plan obrazu. Bardzo szybko stały się popularne obrazy z wspaniale dopracowanymi pejzażami w tle. Obraz przedstawia portret Cecylii Gallerani, młodej damy mediolańskiego dworu, kochankę księcia Lodovica Sforzy zwanego il Moro. Kobieta trzyma w ręku gronostaja, zwierzę ma charakter symboliczny gdyż jego grecka nazwa oznacza „galée”, co też nawiązuje do nazwiska modelki z obrazu – Gallerani. Ten alegoryczny portret został wykonany na desce orzechowej w technice olejnej przy użyciu tempery. Wymiary obrazu to: 54, 7 cm na 40, 3 cm. Jak wykazały badania z 1992 roku pod czarnym tłem tego dzieła kryje się pierwotny szaro-niebieski rysunek, który najprawdopodobniej nie został wykończony przez renesansowego mistrza pędzla. Niegdyś tło „Damy z łasiczką” miało kolor niebieski, dający efekt głębi za postacią. Na pierwszym planie widać damę. Kobieta ma małą twarz i jasną karnację. Jej długie, ciemne włosy są gładko zaczesane do tyłu w mały warkoczyk i przepasane na czole cieniutkim rzemieniem. Dama ma mały i zgrabny nos, a usta drobne i cienkie. Na obrazie kobieta uśmiecha się tajemniczo i patrzy się w prawą stronę. Na jasnej szyi znajdują się ciemne korale. Cecylia ubrana jest w kolorową, aksamitną suknię z szerokimi rękawami i głębokim, wyciętym dekoltem. Gronostaj unosi swoją głowę i również patrzy w prawą stronę. Tło obrazu jest ciemne, przez co malarz wyeksponował damę i zwierzę. Umiejętnie wydobyta światłocieniem tektonika ciała Gallerani i gronostaja sprawiają wrażenie, że patrzy się na zupełnie realną postać. Całość kompozycji została opracowana w brązowych kolorach (barwy ciepłe) i niebieskich (barwy zimne). Są one zestawione w obrazie na zasadzie kontrastu temperatury barw (ciepłe - zimne), jak i kontrastu walorowego (jasne - ciemne). Subtelność i bogactwo barw podkreśla równie delikatna, co zróżnicowana faktura. Ślady pędzla, którym rozprowadzono farbę, są ledwo dostrzegalne, co w rezultacie dało fakturę gładką, równomierną, o delikatnym połysku tam, gdzie przedstawiono karnację ciała, zaś matową, puszystą lub lśniącą tam gdzie pokazano fryzurę portretowanej, futerko zwierzęcia i atłasowy płaszcz Cecylii. Obraz Leonarda da Vinci znajduje się w Muzeum Czartoryskim w Krakowie. Jest to jedyna praca tego wybitnego artysty w polskich zbiorach. Wybrałam ten obraz, ponieważ jest jedynym obrazem L. da Vinci w Polsce i jednym z naszych najcenniejszych krajowych muzealiów. Bardzo lubię twórczość tego artysty gdyż uważał, że malarstwo jest ukoronowaniem sztuki, daje możliwość przekazywania form i bogactwa świata. Mówiono o nim, że jak nikt inny potrafi napełnić swoje postacie wewnętrznym życiem. Dzieło to jest bardzo interesujące, ponieważ ma charakter symboliczny, ukazuje kobietę wraz z gronostajem, który jest symbolem kochanka Cecylii. Moją uwagę przykuwają w tym obrazie barwy i wyraz twarzy modelki. Jest lekko uśmiechnięta a zarazem poważna, nadaje to charakter temu dziełu.