Tematyka maryjna była bardzo rozpowszechniona w Średniowieczu. Utwory ukazywały postać Matki Boskiej w bardzo różny sposób. Podkreślano jej ludzką naturę, ale także to iż była matką Syna Boga. Ludzie często zwracali się do niej, podobnie jak i do innych świętych, o wstawiennictwo u Boga. Do wybitnych osiągnięć polskiego Średniowiecza należą dwa zabytki piśmiennictwa polskiego “Bogurodzica” oraz “Posłuchajcie bracia miła…” znany również pod nazwą “Lamentu świętokrzyskiego”. Czas powstania tych poematów dzieli 200 lat i mają różny charakter jednak są one dowodem na rozwinięty kult Maryi także w Polsce. „Bogurodzicę" cechuje niezwykle podniosły nastrój hymnu. Jest to zbiorowa modlitwa grupy ludzi o dobre życie doczesne i wieczne życie po śmierci. Matka Boska jest tu czczona. Traktowana jest niczym bóstwo, ale też jako pośredniczka, która znajduje się bliżej ludzi. Jej osoba jest w utworze wychwalana i wielbiona, przedstawiana jako ideał nie mówi się jednak nic o jej uczuciach. W Bogurodzicy Maryja przedstawiona jest jako matka, która może być dumna z syna. Jest obdarzona jego szczególnymi względami oraz uczestniczy w jego chwale. “Lament Świętokrzyski” (inaczej “Posłuchajcie bracia miła”) zwraca uwagę na ludzkie cierpienie Maryi po stracie syna. Matka Boża to zwykła kobieta, z którą mogą utożsamiać się wszystkie matki rozpaczające po stracie dziecka. Utwór jest bardzo emocjonalny. Dominują uczucia rozpaczy, żalu. Maryja jest tutaj podmiotem lirycznym, sama opowiada o swoim bólu. Maryja zwraca się nie tylko do Boga, ale także do innych ludzi. Choć to ta sama epoka, kult tej samej osoby koncepcje jej świętości różnią się znacznie. Z pewnością wspólne jest to, że obu utworach zachowana jest anonimowość, a przez autorów przemawia wielki szacunek i wdzięczność Maryi za jej opiekę. Zasadniczą różnicą jest ukazanie Maryi jako postaci boskiej w „Bogurodzicy” i bardzo ludzkiej w „Posłuchajcie bracia miła”