Porównanie systemów operacyjnych Windows i Linux.

Linux jest nowoczesnym, wielozadaniowym, wieloużytkownikowym systemem operacyjnym. Posiada między innymi:

• prawdziwą wielozadaniowość (preemptive multitasking)
• ochronę pamięci (jeden proces nie może uszkodzić innego procesu ani tym bardziej systemu)
• zaawansowany system plików
• wbudowaną obsługę wielu protokołów sieciowych (TCP/IP, IPX, SMB, Appletalk, AX.25)
• wielowątkowość
• łatwy w obsłudze tryb okienkowy Pod względem wydajności, szybkości i stabilności śmiało konkuruje z kosztownymi komercyjnymi systemami operacyjnymi. Ponadto, dużą jego zaletą jest pełna dostępność kodu źródłowego. Bazując swoje rozwiązania na Linuxie nie inwestuje się w zamkniętą technologię, uzależnioną od łaski i niełaski jednej firmy, lecz w otwarty system, do którego wiele firm jest w stanie zapewnić wsparcie i doradztwo. Dodatkowym atutem Linuksa jest to, że działa na wielu platformach sprzętowych: w tej chwili pełne dystrybucje dostępne są m. in. na procesory Intel x86, DEC Alpha (21064 i 21164), SPARC, MIPS oraz Motorola 680x0.

Warto pamiętać o tym, że nazwa Linux dotyczy wyłącznie jądra systemu, zaś jądro z resztą oprogramowania niezbędnego do pracy systemu określa się mianem dystrybucji. Bardziej znane dystrybucje to np. RedHat, GNU/Debian, Slackware czy też polska PLD.

Linux jest dostępny za darmo, na licencji GPL. Oznacza to w skrócie, że można go stosować także do celów komercyjnych, lecz jeżeli chce się go sprzedawać (ew. tworząc zmodyfikowane wersje), trzeba udostępnić również kod źródłowy. Istotne jest, że to wymaganie nie dotyczy programów pisanych pod GNU/Linuksa – a więc można stworzyć np. system finansowo-księgowy i sprzedawać go jak dowolne inne oprogramowanie.

Więcej informacji na jego temat znajdziecie w sieci - pokatalogowane strony, głównie polskie, znajdziecie na stronach TLUGu.

Dlaczego linux?

Linux jest dostępny za darmo, możesz go używać do woli do każdego zastosowania, możesz go też dystrybutować do woli, nawet pobierając za to opłaty. Nieważne, o jakie zastosowanie chodzi - czy jako system do domu, czy jako platforma naukowa, czy firmowa stacja robocza, czy serwer - nie będziesz musiał zapłacić za niego więcej, niż kosztuje dystrybucja (a i tak możesz kupić czasopismo z systemem, bądź skopiować go od znajomych). Nie będziesz też płacił za niego dodatkowych podatków. Z tego powodu Linux jest znakomitą platformą do małego biznesu. Kolejną ważną zaletą jest ochrona pamięci, urządzeń i zasobów. W praktyce chodzi o to, że całego systemu nie sposób “położyć”. Nawet, jeśli w systemie pojawi się wadliwy program - zostanie on usunięty, a system kontynuuje pracę. Zresztą i to też się rzadko zdarza, bo większość programów pod Linuxa jest wyjątkowo stabilnych. Wynik jest oczywisty - już nie utracisz swoich danych przez “niebieski ekran śmierci”. Inną ważną cechą jest wielodostęp, czyli możliwość pracy wielu osób na jednym komputerze bez wzajemnego wpływania na swoje dane. Każda osoba może regulować prawa dostępu do swoich plików - może sprawić, że inni nie będą mogli do nich zapisywać, a nawet ich czytać! Można też sprawić, że pewne osoby będą miały dostęp do pliku, a inne nie. Inną sprawą jest fakt, że ŻADEN z użytkowników nie ma możliwości zapisu do plików systemowych, co znów zwiększa bezpieczeństwo pracy. System charakteryzuje również znakomite bezpieczeństwo. Jeśli skonfiguruje się odpowiednio system (podkreślam to, bo wiele osób myśli, że po domyślnej instalacji jest bezpieczna - a guzik!) - tzn. ograniczy maksymalnie ilość serwerów sieciowych, zainstaluje ich bezpieczniejsze odpowiedniki, a także skonfiguruje firewalla - jest się niemalże idealnie bezpiecznym. Nie będzie już możliwe, żeby pierwszy lepszy chłopaczek z NetBusem, SubSevenem, Prosiakiem czy WinNuke’iem zakłóci pracę systemu. Do systemu będzie mógł się dostać jedynie wprawny haker, a i on będzie miał drobne kłopoty. W dodatku Linux jest niezwykle nieprzyjazną platformą dla wirusów. Wirusów dla Linuxa jest bardzo mało, ale nawet te nieliczne nie zakłócą działania systemu, o ile nie zostaną wykonane jako superużytkownik. A teraz zupełnie z innej beczki… czyli sieć. Linux ma znakomitą obsługę sieci - obsłuży protokoły TCP/IP, IPv6, IPX, Token Ring, podłączy się do sieci przez kabel szeregowy, równoległy, modem analogowy, modem ISDN, HIS, DSL i ADSL, łącza stałe… W dodatku zawsze połączenie będzie SZYBSZE, niż analogiczne zestawione przez Windows - różnica w działaniu TEGO SAMEGO MODEMU pod Windows i Linuxem jest nieprawdopodobna… Będąc w sieci, Linux równie dobrze może być klientem, jak i serwerem - istnieje mnóstwo oprogramowania do obu celów. Możliwe jest nawet symulowanie serwera Windows NT czy Novell! Myślę, że wystarczająco dobrze omówiłem najważniejsze zalety Linuxa. Pewnie już dokonałeś wyboru, czy użyjesz Linuxa, czy nie. Jeśli zdecydowałeś się - ta strona będzie Cię wspomagać w trudach administracji czy użytkowania.

Adminom? Stabilną, szybką, nowoczesną i bezpieczną platformę dla serwerów sieciowych oferujących wszelakie usługi sieciowe, w dodatku darmową. Hackerom? Doskonałe narzędzie do wykonywania skomplikowanych “włamów”. Pasjonatom? Ciekawe zajęcie na wiele tygodni/ miesięcy/ lat. Netsurferom? Szybki dostęp do Sieci, korzystanie z wszystkich usług sieciowych, zabezpieczenie przed wirusami i “chakerami”, ale też niemożliwość odtworzenia części “multimedialnej zawartości” stron. Programistom? Możliwość wglądu do kodu systemu i aplikacji oraz darmowy, nowoczesny kompilator egcs i masę bibliotek do wszystkiego, ale też niemożność uruchomienia swych programów w Windows (no chyba że chodzi o Javę, ew. biblioteki przenośne…). Biurom? Stabilność i bezpieczeństwo, ale też problemy z wymianą plików i użytkowaniem oraz konieczność przeszkolenia personelu. Użytkownikom? Brak aplikacji i sterowników oraz problemy z użytkowaniem. Graczom? Frustrację (brak gierek)… Lamerom? Maksymalną nerwówkę!

Wady i zalety

ZALETY • stabilność - przy korzystaniu ze stabilnego jądra nie sposób powiesić systemu • bezpieczeństwo - stabilne jądra posiadają minimalną ilość błędów, a odkryte błędy nathcmiast są poprawiane, w dodatku istnieją patche zwiększające poziom bezpieczeństwa, jak KnoX, capsel czy OpenWall. • małe wymagania sprzętowe - uruchomisz nawet na 386, zaś ze zwykłej Pentiawki robi cuda • wielodostępność - na jednym komputerze może pracować kilkaset użytkowników nie wpływając na siebie wzajemnie • wysoka konfigurowalność - właściwie każdy aspekt systemu można dostosować… • wydajność - we wszelkich porównaniach jest na wyyysokich miejscach… • unix - no wiadomo… cały cywilizowany świat komputerów to unixy! • cena - 0 (slownie: ZERO!) • szybki rozwój - zmiany pojawiają się wlaściwie z tygodnia na tydzień • sieciowość - nie muszę chyba wyjaśniać??? • skomplikowany - gdyby był prosty, to czy dawałby jakąś przyjemność??? :) • ciekawy - małe rozwinięcie poprzedniego :))) • OpenSource - jesteś programistą - możesz zajrzeć, sprawdzić, poprawić, dodać… • no.1 dla hakerów - wynika z poprzedniego… :) WADY • niedobór driverów - ciężko o sterowniki do windowsowego sprzętu • skomplikowany - przedtem było to zaletą, a teraz wadą - jest zbyt trudny dla leni… • nie dla graczy - no tak… gier jest co najmniej sto razy mniej niz pod Winem… • wymaga czasu… - cóż, jak nie masz czasu to nawet nie próbuj instalować! • trudności w konfiguracji - przy braku znajomości angielskiego i umiejętności analitycznego myślenia :) • niezbędny angielski - bez znajomości tegoż języka nie ma sensu nawet próbować, gdyż cała dokumentacja jest w tym języku!!!

Windows

Chciałabym na początku wyjaśnić czym jest Windows. Otóż seria Windows to systemy operacyjne sprawujące kontrolę nad innymi programami. Są one graficznymi odpowiednikami DOS-a (systemu Microsoftu powstałego na początku lat 80-tych), na którego bazie część z nich pracuje. W serwisie tym nie rozwlekam się o starsze wersje Windows. Dość wcześnie wyszły one z użycia za sprawą Windows 95, który z resztą przysporzył PC-tom tylu wielbicieli. Dziś głownie należy skupiać uwagę na wersjach 98 i wyższych. “Windowsy” wyróżniają się prostotą obsługi, funkcjonalnością , szeroką gammą zastosowań, jednak głównym w tej chwili atutem jest ich bezpieczeństwo i niezawodność (głównie wersje NT). Początkujący użytkownicy komputera mogą się cieszyć tym, że wymienione obok cechy łączą się w wyśmienity sposób z intuicyjnym interfejsem.

Historia Windows:

1985 - Windows 1.0 Systemy tej rodziny nadają się doskonale do domu, 1987 - Windows 2.0 dla osób początkujących i amatorów rozrywki. 1990 - Windows 3.0 Do biura bardziej odpowiednie są Windows NT. 1992 - Windows 3.1 1993 - Windows NT 3.1 1994 - Windows NT 3.11 Seria Windows 95/98/98SE/Me : 1994 - Windows NT 3.5 + wysoka wydajność w grach, filmach itp. 1995 - Windows 95 + niskie wymagania sprzętowe 1996 - Windows NT 4.0 + łatwa konfiguracja 1998 - Windows 98 - niestabilne działanie przy wadliwych aplikacjach 1999 - Windows 98 SE - występowanie błędów 2000 - Windows 2000 - niskie bezpieczeństwo 2000 - Windows Millennium - niewykorzystywanie systemu plików NTFS 2001 - Windows XP

Windows NT

Początkowo Systemy Windows NT (skrót od New Technology) były biurowymi odpowiednikami serii Windows 9x. Wykorzystywały system plików NTFS (szybszy i bezpieczniejszy niż FAT z Windows 9x). Charakteryzowały się ogromną stabilnością, bezpiecznym działaniem, wysokim poziomem zabezpieczeń - czyli tym wszystkim czego potrzebują duże przedsiębiorstwa. Rozrywka została ograniczona do minimum (Windows NT 4.0 nie wykorzystywały np. popularnych formatów multimediów, DVD). W nowszych wersjach Windows zastosowano jednak inne rozwiązanie. Firma Microsoft połączyła najlepsze cechy obydwu rodzin “Okienek”. Dobrym posunięciem było również odejście od DOS-a, jako podstawy systemu operacyjnego. Tak powstały Windows 2000 oraz Windows XP. Wyróżniają się zarówno stabilnością, bezpieczeństwem, jak i funkcjonalnością oraz szeroką gammą zastosowań.

Seria Windows NT/2000/XP :

• System plików NTFS Systemy tej rodziny sprawdzą się zarówno
• Stabilność działania w biurze jak i w domu. Doskonale wypełnią
• Wysoki poziom zabezpieczeń każde zadanie. Dla początkujących i posiadaczy
• Łatwa konfiguracja internetu i połączeń sieciowych słabszych komputerów poleciłbym jednak
• Dobra funkcjonalność w grach i multimediach Windows 9x.

• Nieco skomplikowana obsługa
• Dość duże wymagania sprzętowe
• Nieprawidłowe uruchamianie starszych aplikacji

Pod wspólną nazwą Windows NT funkcjonują w zasadzie dwa różne produkty:

• Windows NT Serwer będący systemem operacyjnym przystosowanym wyłącznie do obsługi sieci komputerowych oraz
• Windows NT Workstation, który jest systemem skierowanym dla bardziej wymagających użytkowników potrzebujących wydajniejszego i bardziej stabilnego systemu niż Windows 9x.

Windows 98

Ta wersja okienek oferuje między innymi zmodernizowany interfejs użytkownika charakteryzujący się integracją przeglądarki Internet Explorer z Eksploratorem Windows, nowy system pomocy online w formacie HTML, 32-bitowy FAT, narzędzia nadzorujące i diagnozujące system, aktywny pulpit, program wykonujący kopie zapasowe danych, wsparcie obsługi wielomonitorowej (usługa ta daje użytkownikowi możliwość przyłączenia do komputera jednocześnie dwóch monitorów co w pracy z niektórymi aplikacjami np. typu CAD daje znacząco większy komfort pracy), nowe biblioteki DirectX 5.0, obsługę technologii MMX. System oferuje ponadto wsparcie programowe dla nowych technologii sprzętowych takich jak USB, AGP, IEEE 1394, ISDN czy DVD, obsługuje najnowsze akceleratory grafiki 3D oraz daje możliwość uaktualnień systemu bezpośrednio poprzez Internet. Windows 98 jest również bardziej przyjazny dla laptopów, gdyż uznaje niemal wszystkie typy urządzeń PC Card, porty podczerwone IrDA, stacje dokujące oraz specyfikacje zarządzania zasilaniem: APM i ACPI. Wprowadzono również obsługę urządzeń peryferyjnych systemu Device Bay.Windows 98 jest również nieco szybszy od swojego poprzednika ale i bardziej od niego wymagający, aby na nim efektownie pracować trzeba mieć przynajmniej Pentium 166 MHz i minimum 32 MB RAM-u. W czerwcu 1999 r. ukazała się druga, poprawiona edycja tej wersji systemu:

• Windows 98 SE (Second Edition). Poprawiono w niej wiele zauważonych błędów, dodano nieco nowych sterowników oraz umożliwiono wspólne korzystanie z jednego połączenia Internetowego ICS, (Internet Connection Sharing).

Windows 2000

Windows 2000 Professional powstał jako następca, popularnego w biurach, Windows NT 4.0. Opiera się na podobnej do poprzednika technologii i systemie plików NTFS. Istnieje jednak opcja, która daje powody do pewnych wątpliwości co do genezy systemu. Jest to możliwość pracy w systemie plików FAT16 oraz FAT32. Nie jest to jedyne podobieństwo Windows 2000 do serii Windows 9x, system bowiem został napisany w sposób możliwie najbardziej uniwersalny. Otóż Windows 2000 Professional jest pierwszym systemem operacyjnym łączącym w sobie najlepsze cechy, zarówno serii Windows NT jak i Windows 9x. Jest środowiskiem bezpiecznym. System plików NTFS gwarantuje możliwość zabezpieczania danych np. hasłem oraz ich szyfrowanie. Windows 2000 jak każdy produkt z pod znaku NT odznacza się wysoką stabilnością. W normalnych warunkach system nie ma prawa się zawiesić. W porównaniu z poprzednimi Windows, w tej wersji zastosowano jeszcze bardziej przejrzysty i czytelny interfejs. Wszystko rozmieszczone zostało w sposób przemyślany, a całość upiększona jest animowanymi menu. Jedynie mnogość dostępnych opcji wystraszyć może początkującego użytkownika. Niewątpliwie najważniejszą zaletą Windows 2000 Professional jest jego multimedialność, działająca w zgodzie ze stabilnością. Filmy, muzyka, a nawet gry komputerowe funkcjonują płynnie i bez najmniejszych komplikacji. Wyjątkiem mogą być starsze wersje gier, które z powodu przestarzałej technologii mogą nie działać prawidłowo. System wspiera wszystkie popularne formaty plików i standardy techniczne (np. USB). Windows 2000 w rękach doświadczonego użytkownika potrafi naprawdę wiele. Administrator, czyli profil główny, może ograniczyć dostęp innym osobom, korzystającym z komputera, do niemal każdego pliku, folderu czy dysku. Niestety ograniczeniem dla części użytkowników PC-ta mogą być dość wysokie wymagania sprzętowe. WIndows 2000 pracuje wprawdzie na słabszych komputerach (patrz niżej: wymagania sprzętowe), natomiast funkcjonalnie działa dopiero na znacznie szybszych maszynach. W dzisiejszych czasach jednak, sprzęt tanieje i akcesoria tej klasy co procesor 500 MHz to już nie taki duży wydatek. Niewątpliwie Windows 2000 Professional jest bardzo dobrym systemem operacyjnym. Bezpieczeństwo i stabilność idące w parze z funkcjonalnością oraz multimedialnością - to jego główne atuty. Może jednak posiadacze bardzo szybkich komputerów powinni zainteresować się lepszym Windows XP?

Wymagania sprzętowe systemu Windows 2000 Professional: Wg producenta: Zalecane: procesor: Pentium 133 MHz procesor: Pentium II 400 MHz pamięć: 64 MB RAM pamięć: 128 MB RAM HDD: ok 500 MB HDD: ok 500 MB

Windows 2000:

• Wysoka stabilność System dobry do każdych zastosowań.
• Bezpieczeństwo danych Doskonale nadaje się do pracy jako
• System plików NTFS serwer. Świetny także w biurze i w domu.
• Funkcjonalność w multimediach
• Przejrzysty interfejs
• Duże możliwości

• Spore, aczkolwiek osiągalne wymagania sprzętowe
• Mnogość opcji

Windows XP

System Windows XP to najnowsze dzieło Microsoftu. Powstał on w oparciu o doświadczenia tej znakomitej firmy. Stąd też jego nazwa (XP to skrót od Experience - z ang. doświadczenie). Jest on następcą Windows 2000 Professional opisywanego w poprzednim dziale. Różni się od niego jednak znacząco. W porównaniu z poprzednimi wersjami Windows, XP wyróżnia się znakomitym interfejsem, miłą kolorystyką i możliwością znaczącej modyfikacji wyglądu. Użytkowników, którzy korzystali ze starszych systemów operacyjnych może zaniepokoić zmiana panelu sterowania i miejsc innych ustawień. Cieszy jednak fakt iż Zarówno wygląd jak i miejsca katalogów ustawień można przywrócić tak, aby upodobniły się do np. Windows 98. Ciekawą możliwością również, jest wyłączenie niektórych zbędnych opcji wizualnych oraz dostosowanie systemu operacyjnego do najlepszej wydajności. Z pewnością zainteresuje to zwłaszcza posiadaczy słabszego sprzętu. Windows XP dostępny jest w dwóch wersjach: Professional oraz Home Edition. Oparte są one na tym samym, stabilnym jądrze Windows NT. Różnią się od siebie możliwościami w zakresie zabezpieczania danych. Najnowszy system operacyjny, podobnie jak jego porzednik, charakteryzuje się stabilnością (jeszcze doskonalszą niż Windows 2000), i bezpiecznym działaniem. Windows XP przy właściwym działaniu użytkownika, w trakcie błędu felernej aplikacji, nie ma prawa się zawiesić! Wysokie możliwośc szyfrowania danych dzięki systemowi plików NTFS, dają posiadaczowi komputera gwarancję prywatności. Wiele źródeł donosi iż Windows XP nie nadaje się do gier. Wbudowany DirectX 8.1 umożliwia doskonałą i funkcjonalną zabawę. Jądro systemu znakomicie sprawdza się do obsługi gier i multimediów. Niestety prawdą jednak jest że nieznaczna część (szczególnie starszych) gier nie zadziała na tym systemie. Rekąpensuje nam to skonstruowany przez Microsoft “tryb zgodności” dzięki któremu uruchomimy program w środowisku zbliżonym do Windows 95/98/Me/ czy 2000. WIndows Xp wyposażony został w najnowsze wersje Internet Explorer (6.0), Windows Media Player (8.0) oraz czasami kłopotliwą aplikację Windows Messanger. Podobnie jak w przypadku Windows 2000, system nie opiera się na DoSie lecz udosępnia go użytkownikowi w celu możliwości uruchomienia na komputerze starszych programów. Windows XP jest obecnie zdecydowanie najszybszym, najbardziej funkcjonalnym i bezpiecznym systemem operacyjnym dostępnym na rynku. Poważną przeszkodą jednak dla użytkowników PC ta mogą być wymagania sprzętowe. System staje się niezastąpiony dopiero na komputerze powyżej 700 MHz i 128 MB RAM.

Wymagania sprzętowe systemu Windows XP:

Wg producenta: Zalecane:

procesor: Pentium 233 MHz procesor: Pentium III 500 MHz

pamięć: 64 MB RAM pamięć: 128 MB RAM

HDD: ok 1,5 GB HDD: ok 1,5 GB

Windows XP:

• Dopracowany i łagodny interfejs
• Bezpieczeństwo danych dla każdego i do wszystkich
• Stabilność pracy
• Wysoka funkcjonalność
• Szeroka gamma zastosowań

• Spore wymagania sprzętowe
• Problemy z niektórymi grami

System Windows XP jest dostępny w dwóch wersjach: -Windows XP Professional dla użytkowników biznesowych oraz -Windows XP Home Edition dla użytkowników indywidualnych.

Linux vs Windows

Stawiam po przeciwnych stronach Linuxa Red Hat 6.2 i Windows 98 SE, a porównuję cechy ważne dla przeciętnego użytkownika, a nie np. dla hakera czy admina.

INSTALACJA Tu można powiedzieć tyle, że instalatory obecnych dystrybucji Linuxa (a w szczególności Red Hata 6.2) przebijają wielokrotnie instalator Windows. Instalacja jest krótka i prosta. Proces partycjonowania jest prosty, a na życzenie użytkownika może być zautomatyzowany (tzn. system sam stworzy odpowiednie partycje). Znaczna część sprzętu jest wykrywana automatycznie, i to bez mielenia kompem jak w W'98. Do zakończenia instalacji wymagany jest tylko jeden restart. A więc, Linux 1 : 0 Windows

KONFIGURACJA Konfiguracja w Windows jest wykonywana w całości z interfejsu graficznego. Niektóre niedostępne parametry można zmieniać z Rejestru. Proces konfiguracji w Windows jest niezwykle prosty. W Linuxie konfiguruje się system przez edycję tekstowych plików konfiguracyjnych i wydawanie różnych poleceń. Część parametrów konfiguracyjnych można zmieniać w specjalnych programach konfiguracyjnych dla początkujących (Linuxconf, YaST). Ważną cechą Linuxa jest to, że można go rekonfigurować bez restartów systemu. Ale, ze względu na Windowsową prostotę konfiguracji, wynik to Linux 1 : 1 Windows

UŹYTKOWANIE Windows posiada zunifikowany interfejs użytkownika, który jest używany we wszystkich programach. Dzięki temu bardzo łatwo go obsługiwać - wystarczy nauczyć się zasad ogólnych, a nauczyć się ich jest dość łatwo, gdyż Windows jest wszędzie - w szkołach, biurach, bibliotekach, e-Cafe… Linux, system uniksowy, jest bardzo złożony, a jego obsługa polega na wydawaniu poleceń w shellu (który i tak jest lepszy niż dosowy shell). Posiada też interfejs graficzny, lecz istnieje wiele bibliotek tworzących interfejs, wiele różnych środowisk użytkownika (pulpitów)… Nie ma żadnej standaryzacji. Ze względu na te różnice, aktualnie Linux 1 : 2 Windows