Ćw Zatrucia metalami ciężkimi

Metale ciężkie- rtęć, ołów, kadm, tal, żelazo (nie ciężkie) ale może dojść do zatrucia

Cywilizacja rzymska upadła, bo wszędzie był ołów (naczynia, instalacje wodne, kolczyki)

Kilkadziesiąt lat temu ołów był w paliwach (czteroetylek ołowiu) (najwyższe źródło emisji ołowiu) Chińszczyzna i farby (występuje w nich ołów)

Pb II, IV tlenki ołowiu są trujące Kiedyś w farbach do 60% ołowiu. Ołów zagraża rozwojowi OUN u dzieci (narząd krytyczny OUN), prowadzi do niedorozwoju.

W farbach normalnych 1%, ale w farbach przemysłowych więcej. Ceramika chińska może uwalniać spore ilości ołowiu. Farby artystyczne (ołów, kadm)> w farbach pomarańczowych, czerwonych, żółtych Witraże

Ołów jest stosowany w osłonach radioterapii i radiologii (fartuchy) oraz środkiem ochrony zbiorowej (odpowiednio spreparowany, ściany, drzwi) Ołów w akumulatorach samochodowych, ołów z pocisków, odłamki ołowiane. Ośrodkowy układ nerwowy- narząd krytyczny u dzieci, a u dorosłych zatrucie przewlekłe obwodowy układ nerwowy, układ krwiotwórczy- ołów zaburza syntezę hemu hamując ją na etapie kwasu alfa-aminolewulinowego, skraca czas przeżycia krwinek, anemia

Biomarkerem narażenia przewlekłego na ołów: kwas ALA

Ostre zatrucie ołowiem (zdarza się jeszcze rzadziej niż zatrucie przewlekłe) Kolka ołowicza (ostry ból brzucha> jak się brzuch nadusi to boli) Ołów zastępuje wapń wiąże grupy sulfhydrylowe różnych enzymów Ołów w organizmie kumuluje się i ta kumulacja jest ochronna, gromadzi się w kościach, jest nieaktywny, w istocie zbitej; trwało, w istocie gąbczastej się uwalnia.

W drukarstwie kiedyś był obecny ołów. Ołów jako jeden z nielicznych trucizn wykazuje zależność: dawka (stężenie ołowiu w surowicy)- efekt Istnieją tabele przy jakim stężeniu jaki występuje efekt.

Rtęć Rtęć- praktycznie już nie ma w postaci metalicznej. Rtęć działa podobnie jak ołów. Zatrucie rtęcią metaliczną- przy połknięciu nieszkodliwa, gdyż nie wchłania się. Szkodliwe to, co zainhalowane

Rtęć kiedyś była w środkach ochrony roślin- uszkadza nerki Przy produkcji luster jest rtęć, tusze do tatuażu ją zawierają.

Helatowanie Pierwszy helator helatująca BAL EDTA, Pelicylaminna (rtęć, miedź) Deferoksamina do zatruć Fe Zatrucie Fe może się przydarzyć dzieciom, preparaty żelaza traktowane są jako suplement diety, a kilka tabletek może być śmiertelne dla dziecka.

Tal- sądzono, że zatruli nim Litwinienkę, ale to jednak był polon; wychodzenie włosów garściami

Rąbek ołowiczy- odkładanie się złogów na granicy dziąseł i zębów.

Ćw Toksykologia 15.12 Rozpuszczalniki organiczne- węglowodory (łańcuchowe- alifatyczne i aromatyczne- pierścieniowe) Do C4 gazy, C5-C15 ciekłe, C15+ stałe. Ze wzrostem długości łańcucha toksyczność maleje. Nienasycone są bardziej toksyczne. Podstawniki np. Cl zwiększają toksyczność np. trichlorometan. Izomery para najbardziej toksyczne. Toluen. Lotność- im więkssza tym większe wchłanianie z płuc i lepsze przenikanie do OUN Lepkość- im mniejsza tym większe wchłanianie Długie narażenie- przemysłowe Mechanizm zabezpieczający- zły smak 3 układy dotknięte toksycznością: Wpływ na układ oddechowy: narażenie wziewne, ciekłe węglowodory- słabo uszkadzają, uszkodzenie pneumocytów II rzędu, niedodma, kapilary płucne, wynaczynianie krwi do pęcherzyków płucnych, aspiracja węglowodorów do dróg oddechowych i płuc- chemiczne zapalenie płuc, wiąże się z bakteryjnym zapaleniem, niewydolność oddechowa 8-12 godzin pojawiają się zmiany, niszczenie pęcherzyków płucnych, niszczenie surfaktant, skurczenie oskrzeli, działanie depresyjne na układ nerwowy (dolny płat prawego płuca) Przewód pokarmowy: spożycie doustne- słabo się wchłaniają w przewodzie pokarmowym, podrażniają jamę ustną, przełyk, działanie drażniące, żrące, biegunka krwawa, wymioty krwawe, oparzenie skóry w okolicy odbytu, pochodne chlorowane wchłaniają się mają działanie układowe, prowadzą do ostrej martwicy wątroby OUN- działanie narkotyczne (wąchanie kleju- zawiera toluen), pobudzenie, zmroczenie, drgawki, śpiączka, zaburzenia zapamiętywania i zachowania przy długotrwałym narażeniu.

Wchłanianie z przewodu pokarmowego> niewydolność wątroby Kardiotoksyczność BENZEN- uszkadza szpik kostny (anemia aplastyczna), fenol w moczu to marker Rozpuszczalniki (inne) też uszkadzają szpik Działanie kardiotoksyczne- groźne zaburzenia rytmu serca- nie sam węglowodór działa toksyczne na serce, ale uwrażliwia je na działanie endogennych ketocholamin. Nie prowokujemy wymiotów. Węgiel aktywowany nie absorbuje rozpuszczalnika. Płukanie żołądka: zdania są podzielone, można z zabezpieczeniem dróg oddechowych.

Substancje żrące- poparzenia chemiczne przewodu pokarmowego Kwasy donory protonu Zasady akceptory protonu Nie prowokujemy wymiotów, węgiel aktywowany nie absorbuje albo słabo absorbuje, barwi na czarno śluzówki i utrudnia badanie endoskopowe. Płukanie żołądka: zasady-nie, kwasy- rzadko, ostrożnie; nie podajemy środków zobojętniających- nie wiemy ile dać, żeby zobojętnić i żeby nie przedobrzyć. Zasady są bezsmakowe, kwasy mają nieprzyjemny smak Zasada głęboko penetruje tkanki, zmiany już w przełyku, powoduje martwicę rozpływną. Kwasy- martwica koagulacyjna, skrzepowa, denaturują białko, ścinają je. Kwas- przełyk nieuszkodzony, zmiany w żołądku, uszkodzenie aż do odźwiernika. Zasady- uszkodzenie za odźwiernik Forma stała zasady mniejsze uszkodzenia niż płynna, wypełnienie żołądka zmniejsza objawy.

Objawy: ból w klatce piersiowej, spadek ciśnienia, krwawienie, perforacja przewodu pokarmowego, przetoka z przełyku do tchawicy Po zatruciu kwasem, zasadą jest 1000 razy większe ryzyko raka przełyku. Objawy alarmowe: bóle w klatce piersiowej, duszność, krwawienie. Do 4-5 dnia narasta zagrożenie, można badanie endoskopowe 5-15 dnia martwica i słaba blizna Po 15 dniach- w miarę bezpiecznie i mocna, stabilna blizna, nie tak podatna na rozerwanie, ale zmniejsza się światło przełyku przez co narażenie na raka przełyku.

Artykuły gospodarstwa domowego Detergenty: środki myjące i piorące Detergent (SPC)+ wypełniacz Niejonowe- mało toksyczne Anionowe- bardziej toksyczne, podrażnienie układu pokarmowego Kationowe- toksyczne, powodują porażenie mięśni poprzecznie prążkowanych

Mogą być miejscowo drażniące, działanie systemowe- mogą zwiotczać mięśnie prążkowane. Nie można płukać żołądka. Wypełniacze- krzemiany, fosforany; mogą być żrące- rzadko, działanie podobne do rozpuszczalnika; pienienie- dostanie się do płuc, podobnie jak by się dostał rozpuszczalnik do płuc

Ćw Doping fizjologiczny- wszystkie sposoby podnoszenia wydolności fizycznej zawodnika poza treningiem

Doping farmakologiczny- może służyć poprawie siły mięśniowej albo poprawia wytrzymałość albo czasowe obniżenie czułości ból, znoszenie zmęczenia, uspokojenia w pewnych dyscyplinach sportu zniesienie drżenia rąk (beta-blokery) u zawodników strzeleckich. Leki podnoszące: Stymulanty- efedryna, tussipekt, tabletki hamujące katar i udrażniające nos, akatar, ibuprofen zatoki 30g, pseudoefedryny Hormony sterydowe- pochodne testosteronu, przyrost masy mięśniowej (siły do pewnego stopnia), butanol- lek rozszerzający oskrzela Hormony peptydowe- hormon wzrostu, insulina (może być stosowana jako doping amatorów, działanie anaboliczne, jest niebezpieczny, obniża poziom glukozy we krwi; 30-40 jednostek na dobę- tyle insuliny produkujemy; „pakerzy” przyjmują po kilkaset jednostek (głębokie niedocukrzenie) Erytropoetyna (EPO)- najbardziej w kolarstwie, EPO produkowana jest przez nerki, podawana w chorobach nerek, żeby zapobiec niedokrwieniu (dopuszczalna forma: treningi wysokogórskie) Leki służące zafałszowaniu wagi sportowca- leki moczopędne lub leki przeczyszczające (odwodnienie) Leki podawane po to, by ukryć działanie nielegalnych substancji: Symbicort- stosowany u biegaczek norweskich- może maskować inne nielegalne substancje

Doping fizjologiczny manipulacja krwią, autotransfuzje, więcej krwinek czerwonych- większa zdolność przenoszenia tlenu (za dużo krwi krew lepka, nie oddaje dobrze tlenu) zachodzenie w ciążę- w 3 miesiącu duża wydolność odsysanie tłuszczu pompowanie jelita pływaczek powietrzem- zastrzyki podskórne powietrza

Doping genetyczny- modyfikacje genetyczne, wszczepianie obecnych genów lub mutowanie własnych; kosztowna i trudna do wykrycia; powszechna zgoda, że powinien być zakazany

Ćw Toksykologia produktów domowych i kosmetyków

Środek do udrażniania rur> kret; czysta zasada sodowa; w granulkach mniej niebezpieczne niż ciecz; szkodliwe Niektóre środki do czyszczenia toalet, odrdzewiacze jeśli zawierają fosforany, kwasy fosforowe: poparzenia przewodu pokarmowego Detergenty Niejonowe- nieszkodliwe Anionowe- trochę szkodliwe Kationowe- mogą być szkodliwe Środki do zmywarek- silnie zasadowy

Objawy zatruć: wymioty, biegunka, poparzenie przewodu pokarmowego

Wybielacze z podchlorynem sodu- nie ma wielkiego zagrożenia oparzenia przewodu pokarmowego Pasta do zębów z fluorem: nie ma poważnego zagrożenia zatruciem Zapałki> obecnie nie da się zatruć, kiedyś były z fosforem, więc można było się zatruć śmiertelnie Lampy z parafiną> szkodliwe węglowodory, z cynkiem> obniżenie poziomu wapnia, prowadzi do śmierci.

Kosmetyki są badane pod kątem uczuleń i toksyczności ostrej. Kosmetyki są bezpieczne. Kosmetyki w Unii Europejskiej są bardzo uporządkowane pod kątem prawnym, jest ścisła kontrola. Dyrektywy europejskie, formulacja ramowa. Instytut medycyny pracy mówi o tym w jakiej ramowej formulacji mieści się kosmetyk Parabeny- konserwanty, domniemano, że są szkodliwe, podobne do estrogenów

Ćw Zatrucia metalami ciężkimi

Metale ciężkie- rtęć, ołów, kadm, tal, żelazo (nie ciężkie) ale może dojść do zatrucia

Cywilizacja rzymska upadła, bo wszędzie był ołów (naczynia, instalacje wodne, kolczyki)

Kilkadziesiąt lat temu ołów był w paliwach (czteroetylek ołowiu) (najwyższe źródło emisji ołowiu) Chińszczyzna i farby (występuje w nich ołów)

Pb II, IV tlenki ołowiu są trujące Kiedyś w farbach do 60% ołowiu. Ołów zagraża rozwojowi OUN u dzieci (narząd krytyczny OUN), prowadzi do niedorozwoju.

W farbach normalnych 1%, ale w farbach przemysłowych więcej. Ceramika chińska może uwalniać spore ilości ołowiu. Farby artystyczne (ołów, kadm)> w farbach pomarańczowych, czerwonych, żółtych Witraże

Ołów jest stosowany w osłonach radioterapii i radiologii (fartuchy) oraz środkiem ochrony zbiorowej (odpowiednio spreparowany, ściany, drzwi) Ołów w akumulatorach samochodowych, ołów z pocisków, odłamki ołowiane. Ośrodkowy układ nerwowy- narząd krytyczny u dzieci, a u dorosłych zatrucie przewlekłe obwodowy układ nerwowy, układ krwiotwórczy- ołów zaburza syntezę hemu hamując ją na etapie kwasu alfa-aminolewulinowego, skraca czas przeżycia krwinek, anemia

Biomarkerem narażenia przewlekłego na ołów: kwas ALA

Ostre zatrucie ołowiem (zdarza się jeszcze rzadziej niż zatrucie przewlekłe) Kolka ołowicza (ostry ból brzucha> jak się brzuch nadusi to boli) Ołów zastępuje wapń wiąże grupy sulfhydrylowe różnych enzymów Ołów w organizmie kumuluje się i ta kumulacja jest ochronna, gromadzi się w kościach, jest nieaktywny, w istocie zbitej; trwało, w istocie gąbczastej się uwalnia.

W drukarstwie kiedyś był obecny ołów. Ołów jako jeden z nielicznych trucizn wykazuje zależność: dawka (stężenie ołowiu w surowicy)- efekt Istnieją tabele przy jakim stężeniu jaki występuje efekt.

Rtęć Rtęć- praktycznie już nie ma w postaci metalicznej. Rtęć działa podobnie jak ołów. Zatrucie rtęcią metaliczną- przy połknięciu nieszkodliwa, gdyż nie wchłania się. Szkodliwe to, co zainhalowane

Rtęć kiedyś była w środkach ochrony roślin- uszkadza nerki Przy produkcji luster jest rtęć, tusze do tatuażu ją zawierają.

Helatowanie Pierwszy helator helatująca BAL EDTA, Pelicylaminna (rtęć, miedź) Deferoksamina do zatruć Fe Zatrucie Fe może się przydarzyć dzieciom, preparaty żelaza traktowane są jako suplement diety, a kilka tabletek może być śmiertelne dla dziecka.

Tal- sądzono, że zatruli nim Litwinienkę, ale to jednak był polon; wychodzenie włosów garściami

Rąbek ołowiczy- odkładanie się złogów na granicy dziąseł i zębów.

Ćw Toksykologia 15.12 Rozpuszczalniki organiczne- węglowodory (łańcuchowe- alifatyczne i aromatyczne- pierścieniowe) Do C4 gazy, C5-C15 ciekłe, C15+ stałe. Ze wzrostem długości łańcucha toksyczność maleje. Nienasycone są bardziej toksyczne. Podstawniki np. Cl zwiększają toksyczność np. trichlorometan. Izomery para najbardziej toksyczne. Toluen. Lotność- im więkssza tym większe wchłanianie z płuc i lepsze przenikanie do OUN Lepkość- im mniejsza tym większe wchłanianie Długie narażenie- przemysłowe Mechanizm zabezpieczający- zły smak 3 układy dotknięte toksycznością: Wpływ na układ oddechowy: narażenie wziewne, ciekłe węglowodory- słabo uszkadzają, uszkodzenie pneumocytów II rzędu, niedodma, kapilary płucne, wynaczynianie krwi do pęcherzyków płucnych, aspiracja węglowodorów do dróg oddechowych i płuc- chemiczne zapalenie płuc, wiąże się z bakteryjnym zapaleniem, niewydolność oddechowa 8-12 godzin pojawiają się zmiany, niszczenie pęcherzyków płucnych, niszczenie surfaktant, skurczenie oskrzeli, działanie depresyjne na układ nerwowy (dolny płat prawego płuca) Przewód pokarmowy: spożycie doustne- słabo się wchłaniają w przewodzie pokarmowym, podrażniają jamę ustną, przełyk, działanie drażniące, żrące, biegunka krwawa, wymioty krwawe, oparzenie skóry w okolicy odbytu, pochodne chlorowane wchłaniają się mają działanie układowe, prowadzą do ostrej martwicy wątroby OUN- działanie narkotyczne (wąchanie kleju- zawiera toluen), pobudzenie, zmroczenie, drgawki, śpiączka, zaburzenia zapamiętywania i zachowania przy długotrwałym narażeniu.

Wchłanianie z przewodu pokarmowego> niewydolność wątroby Kardiotoksyczność BENZEN- uszkadza szpik kostny (anemia aplastyczna), fenol w moczu to marker Rozpuszczalniki (inne) też uszkadzają szpik Działanie kardiotoksyczne- groźne zaburzenia rytmu serca- nie sam węglowodór działa toksyczne na serce, ale uwrażliwia je na działanie endogennych ketocholamin. Nie prowokujemy wymiotów. Węgiel aktywowany nie absorbuje rozpuszczalnika. Płukanie żołądka: zdania są podzielone, można z zabezpieczeniem dróg oddechowych.

Substancje żrące- poparzenia chemiczne przewodu pokarmowego Kwasy donory protonu Zasady akceptory protonu Nie prowokujemy wymiotów, węgiel aktywowany nie absorbuje albo słabo absorbuje, barwi na czarno śluzówki i utrudnia badanie endoskopowe. Płukanie żołądka: zasady-nie, kwasy- rzadko, ostrożnie; nie podajemy środków zobojętniających- nie wiemy ile dać, żeby zobojętnić i żeby nie przedobrzyć. Zasady są bezsmakowe, kwasy mają nieprzyjemny smak Zasada głęboko penetruje tkanki, zmiany już w przełyku, powoduje martwicę rozpływną. Kwasy- martwica koagulacyjna, skrzepowa, denaturują białko, ścinają je. Kwas- przełyk nieuszkodzony, zmiany w żołądku, uszkodzenie aż do odźwiernika. Zasady- uszkodzenie za odźwiernik Forma stała zasady mniejsze uszkodzenia niż płynna, wypełnienie żołądka zmniejsza objawy.

Objawy: ból w klatce piersiowej, spadek ciśnienia, krwawienie, perforacja przewodu pokarmowego, przetoka z przełyku do tchawicy Po zatruciu kwasem, zasadą jest 1000 razy większe ryzyko raka przełyku. Objawy alarmowe: bóle w klatce piersiowej, duszność, krwawienie. Do 4-5 dnia narasta zagrożenie, można badanie endoskopowe 5-15 dnia martwica i słaba blizna Po 15 dniach- w miarę bezpiecznie i mocna, stabilna blizna, nie tak podatna na rozerwanie, ale zmniejsza się światło przełyku przez co narażenie na raka przełyku.

Artykuły gospodarstwa domowego Detergenty: środki myjące i piorące Detergent (SPC)+ wypełniacz Niejonowe- mało toksyczne Anionowe- bardziej toksyczne, podrażnienie układu pokarmowego Kationowe- toksyczne, powodują porażenie mięśni poprzecznie prążkowanych

Mogą być miejscowo drażniące, działanie systemowe- mogą zwiotczać mięśnie prążkowane. Nie można płukać żołądka. Wypełniacze- krzemiany, fosforany; mogą być żrące- rzadko, działanie podobne do rozpuszczalnika; pienienie- dostanie się do płuc, podobnie jak by się dostał rozpuszczalnik do płuc

Ćw Doping fizjologiczny- wszystkie sposoby podnoszenia wydolności fizycznej zawodnika poza treningiem

Doping farmakologiczny- może służyć poprawie siły mięśniowej albo poprawia wytrzymałość albo czasowe obniżenie czułości ból, znoszenie zmęczenia, uspokojenia w pewnych dyscyplinach sportu zniesienie drżenia rąk (beta-blokery) u zawodników strzeleckich. Leki podnoszące: Stymulanty- efedryna, tussipekt, tabletki hamujące katar i udrażniające nos, akatar, ibuprofen zatoki 30g, pseudoefedryny Hormony sterydowe- pochodne testosteronu, przyrost masy mięśniowej (siły do pewnego stopnia), butanol- lek rozszerzający oskrzela Hormony peptydowe- hormon wzrostu, insulina (może być stosowana jako doping amatorów, działanie anaboliczne, jest niebezpieczny, obniża poziom glukozy we krwi; 30-40 jednostek na dobę- tyle insuliny produkujemy; „pakerzy” przyjmują po kilkaset jednostek (głębokie niedocukrzenie) Erytropoetyna (EPO)- najbardziej w kolarstwie, EPO produkowana jest przez nerki, podawana w chorobach nerek, żeby zapobiec niedokrwieniu (dopuszczalna forma: treningi wysokogórskie) Leki służące zafałszowaniu wagi sportowca- leki moczopędne lub leki przeczyszczające (odwodnienie) Leki podawane po to, by ukryć działanie nielegalnych substancji: Symbicort- stosowany u biegaczek norweskich- może maskować inne nielegalne substancje

Doping fizjologiczny manipulacja krwią, autotransfuzje, więcej krwinek czerwonych- większa zdolność przenoszenia tlenu (za dużo krwi krew lepka, nie oddaje dobrze tlenu) zachodzenie w ciążę- w 3 miesiącu duża wydolność odsysanie tłuszczu pompowanie jelita pływaczek powietrzem- zastrzyki podskórne powietrza

Doping genetyczny- modyfikacje genetyczne, wszczepianie obecnych genów lub mutowanie własnych; kosztowna i trudna do wykrycia; powszechna zgoda, że powinien być zakazany

Ćw Toksykologia produktów domowych i kosmetyków

Środek do udrażniania rur> kret; czysta zasada sodowa; w granulkach mniej niebezpieczne niż ciecz; szkodliwe Niektóre środki do czyszczenia toalet, odrdzewiacze jeśli zawierają fosforany, kwasy fosforowe: poparzenia przewodu pokarmowego Detergenty Niejonowe- nieszkodliwe Anionowe- trochę szkodliwe Kationowe- mogą być szkodliwe Środki do zmywarek- silnie zasadowy

Objawy zatruć: wymioty, biegunka, poparzenie przewodu pokarmowego

Wybielacze z podchlorynem sodu- nie ma wielkiego zagrożenia oparzenia przewodu pokarmowego Pasta do zębów z fluorem: nie ma poważnego zagrożenia zatruciem Zapałki> obecnie nie da się zatruć, kiedyś były z fosforem, więc można było się zatruć śmiertelnie Lampy z parafiną> szkodliwe węglowodory, z cynkiem> obniżenie poziomu wapnia, prowadzi do śmierci.

Kosmetyki są badane pod kątem uczuleń i toksyczności ostrej. Kosmetyki są bezpieczne. Kosmetyki w Unii Europejskiej są bardzo uporządkowane pod kątem prawnym, jest ścisła kontrola. Dyrektywy europejskie, formulacja ramowa. Instytut medycyny pracy mówi o tym w jakiej ramowej formulacji mieści się kosmetyk Parabeny- konserwanty, domniemano, że są szkodliwe, podobne do estrogenów

Zatrucia metalami ciężkimi

Metale ciężkie- rtęć, ołów, kadm, tal, żelazo (nie ciężkie) ale może dojść do zatrucia

Cywilizacja rzymska upadła, bo wszędzie był ołów (naczynia, instalacje wodne, kolczyki)

Kilkadziesiąt lat temu ołów był w paliwach (czteroetylek ołowiu) (najwyższe źródło emisji ołowiu) Chińszczyzna i farby (występuje w nich ołów)

Pb II, IV tlenki ołowiu są trujące Kiedyś w farbach do 60% ołowiu. Ołów zagraża rozwojowi OUN u dzieci (narząd krytyczny OUN), prowadzi do niedorozwoju.

W farbach normalnych 1%, ale w farbach przemysłowych więcej. Ceramika chińska może uwalniać spore ilości ołowiu. Farby artystyczne (ołów, kadm)> w farbach pomarańczowych, czerwonych, żółtych Witraże

Ołów jest stosowany w osłonach radioterapii i radiologii (fartuchy) oraz środkiem ochrony zbiorowej (odpowiednio spreparowany, ściany, drzwi) Ołów w akumulatorach samochodowych, ołów z pocisków, odłamki ołowiane. Ośrodkowy układ nerwowy- narząd krytyczny u dzieci, a u dorosłych zatrucie przewlekłe obwodowy układ nerwowy, układ krwiotwórczy- ołów zaburza syntezę hemu hamując ją na etapie kwasu alfa-aminolewulinowego, skraca czas przeżycia krwinek, anemia

Biomarkerem narażenia przewlekłego na ołów: kwas ALA

Ostre zatrucie ołowiem (zdarza się jeszcze rzadziej niż zatrucie przewlekłe) Kolka ołowicza (ostry ból brzucha> jak się brzuch nadusi to boli) Ołów zastępuje wapń wiąże grupy sulfhydrylowe różnych enzymów Ołów w organizmie kumuluje się i ta kumulacja jest ochronna, gromadzi się w kościach, jest nieaktywny, w istocie zbitej; trwało, w istocie gąbczastej się uwalnia.

W drukarstwie kiedyś był obecny ołów. Ołów jako jeden z nielicznych trucizn wykazuje zależność: dawka (stężenie ołowiu w surowicy)- efekt Istnieją tabele przy jakim stężeniu jaki występuje efekt.

Rtęć Rtęć- praktycznie już nie ma w postaci metalicznej. Rtęć działa podobnie jak ołów. Zatrucie rtęcią metaliczną- przy połknięciu nieszkodliwa, gdyż nie wchłania się. Szkodliwe to, co zainhalowane

Rtęć kiedyś była w środkach ochrony roślin- uszkadza nerki Przy produkcji luster jest rtęć, tusze do tatuażu ją zawierają.

Helatowanie Pierwszy helator helatująca BAL EDTA, Pelicylaminna (rtęć, miedź) Deferoksamina do zatruć Fe Zatrucie Fe może się przydarzyć dzieciom, preparaty żelaza traktowane są jako suplement diety, a kilka tabletek może być śmiertelne dla dziecka.

Tal- sądzono, że zatruli nim Litwinienkę, ale to jednak był polon; wychodzenie włosów garściami

Rąbek ołowiczy- odkładanie się złogów na granicy dziąseł i zębów.

Ćw Toksykologia 15.12 Rozpuszczalniki organiczne- węglowodory (łańcuchowe- alifatyczne i aromatyczne- pierścieniowe) Do C4 gazy, C5-C15 ciekłe, C15+ stałe. Ze wzrostem długości łańcucha toksyczność maleje. Nienasycone są bardziej toksyczne. Podstawniki np. Cl zwiększają toksyczność np. trichlorometan. Izomery para najbardziej toksyczne. Toluen. Lotność- im więkssza tym większe wchłanianie z płuc i lepsze przenikanie do OUN Lepkość- im mniejsza tym większe wchłanianie Długie narażenie- przemysłowe Mechanizm zabezpieczający- zły smak 3 układy dotknięte toksycznością: Wpływ na układ oddechowy: narażenie wziewne, ciekłe węglowodory- słabo uszkadzają, uszkodzenie pneumocytów II rzędu, niedodma, kapilary płucne, wynaczynianie krwi do pęcherzyków płucnych, aspiracja węglowodorów do dróg oddechowych i płuc- chemiczne zapalenie płuc, wiąże się z bakteryjnym zapaleniem, niewydolność oddechowa 8-12 godzin pojawiają się zmiany, niszczenie pęcherzyków płucnych, niszczenie surfaktant, skurczenie oskrzeli, działanie depresyjne na układ nerwowy (dolny płat prawego płuca) Przewód pokarmowy: spożycie doustne- słabo się wchłaniają w przewodzie pokarmowym, podrażniają jamę ustną, przełyk, działanie drażniące, żrące, biegunka krwawa, wymioty krwawe, oparzenie skóry w okolicy odbytu, pochodne chlorowane wchłaniają się mają działanie układowe, prowadzą do ostrej martwicy wątroby OUN- działanie narkotyczne (wąchanie kleju- zawiera toluen), pobudzenie, zmroczenie, drgawki, śpiączka, zaburzenia zapamiętywania i zachowania przy długotrwałym narażeniu.

Wchłanianie z przewodu pokarmowego> niewydolność wątroby Kardiotoksyczność BENZEN- uszkadza szpik kostny (anemia aplastyczna), fenol w moczu to marker Rozpuszczalniki (inne) też uszkadzają szpik Działanie kardiotoksyczne- groźne zaburzenia rytmu serca- nie sam węglowodór działa toksyczne na serce, ale uwrażliwia je na działanie endogennych ketocholamin. Nie prowokujemy wymiotów. Węgiel aktywowany nie absorbuje rozpuszczalnika. Płukanie żołądka: zdania są podzielone, można z zabezpieczeniem dróg oddechowych.

Substancje żrące- poparzenia chemiczne przewodu pokarmowego Kwasy donory protonu Zasady akceptory protonu Nie prowokujemy wymiotów, węgiel aktywowany nie absorbuje albo słabo absorbuje, barwi na czarno śluzówki i utrudnia badanie endoskopowe. Płukanie żołądka: zasady-nie, kwasy- rzadko, ostrożnie; nie podajemy środków zobojętniających- nie wiemy ile dać, żeby zobojętnić i żeby nie przedobrzyć. Zasady są bezsmakowe, kwasy mają nieprzyjemny smak Zasada głęboko penetruje tkanki, zmiany już w przełyku, powoduje martwicę rozpływną. Kwasy- martwica koagulacyjna, skrzepowa, denaturują białko, ścinają je. Kwas- przełyk nieuszkodzony, zmiany w żołądku, uszkodzenie aż do odźwiernika. Zasady- uszkodzenie za odźwiernik Forma stała zasady mniejsze uszkodzenia niż płynna, wypełnienie żołądka zmniejsza objawy.

Objawy: ból w klatce piersiowej, spadek ciśnienia, krwawienie, perforacja przewodu pokarmowego, przetoka z przełyku do tchawicy Po zatruciu kwasem, zasadą jest 1000 razy większe ryzyko raka przełyku. Objawy alarmowe: bóle w klatce piersiowej, duszność, krwawienie. Do 4-5 dnia narasta zagrożenie, można badanie endoskopowe 5-15 dnia martwica i słaba blizna Po 15 dniach- w miarę bezpiecznie i mocna, stabilna blizna, nie tak podatna na rozerwanie, ale zmniejsza się światło przełyku przez co narażenie na raka przełyku.

Artykuły gospodarstwa domowego Detergenty: środki myjące i piorące Detergent (SPC)+ wypełniacz Niejonowe- mało toksyczne Anionowe- bardziej toksyczne, podrażnienie układu pokarmowego Kationowe- toksyczne, powodują porażenie mięśni poprzecznie prążkowanych

Mogą być miejscowo drażniące, działanie systemowe- mogą zwiotczać mięśnie prążkowane. Nie można płukać żołądka. Wypełniacze- krzemiany, fosforany; mogą być żrące- rzadko, działanie podobne do rozpuszczalnika; pienienie- dostanie się do płuc, podobnie jak by się dostał rozpuszczalnik do płuc

Ćw Doping fizjologiczny- wszystkie sposoby podnoszenia wydolności fizycznej zawodnika poza treningiem

Doping farmakologiczny- może służyć poprawie siły mięśniowej albo poprawia wytrzymałość albo czasowe obniżenie czułości ból, znoszenie zmęczenia, uspokojenia w pewnych dyscyplinach sportu zniesienie drżenia rąk (beta-blokery) u zawodników strzeleckich. Leki podnoszące: Stymulanty- efedryna, tussipekt, tabletki hamujące katar i udrażniające nos, akatar, ibuprofen zatoki 30g, pseudoefedryny Hormony sterydowe- pochodne testosteronu, przyrost masy mięśniowej (siły do pewnego stopnia), butanol- lek rozszerzający oskrzela Hormony peptydowe- hormon wzrostu, insulina (może być stosowana jako doping amatorów, działanie anaboliczne, jest niebezpieczny, obniża poziom glukozy we krwi; 30-40 jednostek na dobę- tyle insuliny produkujemy; „pakerzy” przyjmują po kilkaset jednostek (głębokie niedocukrzenie) Erytropoetyna (EPO)- najbardziej w kolarstwie, EPO produkowana jest przez nerki, podawana w chorobach nerek, żeby zapobiec niedokrwieniu (dopuszczalna forma: treningi wysokogórskie) Leki służące zafałszowaniu wagi sportowca- leki moczopędne lub leki przeczyszczające (odwodnienie) Leki podawane po to, by ukryć działanie nielegalnych substancji: Symbicort- stosowany u biegaczek norweskich- może maskować inne nielegalne substancje

Doping fizjologiczny manipulacja krwią, autotransfuzje, więcej krwinek czerwonych- większa zdolność przenoszenia tlenu (za dużo krwi krew lepka, nie oddaje dobrze tlenu) zachodzenie w ciążę- w 3 miesiącu duża wydolność odsysanie tłuszczu pompowanie jelita pływaczek powietrzem- zastrzyki podskórne powietrza

Doping genetyczny- modyfikacje genetyczne, wszczepianie obecnych genów lub mutowanie własnych; kosztowna i trudna do wykrycia; powszechna zgoda, że powinien być zakazany

Ćw Toksykologia produktów domowych i kosmetyków

Środek do udrażniania rur> kret; czysta zasada sodowa; w granulkach mniej niebezpieczne niż ciecz; szkodliwe Niektóre środki do czyszczenia toalet, odrdzewiacze jeśli zawierają fosforany, kwasy fosforowe: poparzenia przewodu pokarmowego Detergenty Niejonowe- nieszkodliwe Anionowe- trochę szkodliwe Kationowe- mogą być szkodliwe Środki do zmywarek- silnie zasadowy

Objawy zatruć: wymioty, biegunka, poparzenie przewodu pokarmowego

Wybielacze z podchlorynem sodu- nie ma wielkiego zagrożenia oparzenia przewodu pokarmowego Pasta do zębów z fluorem: nie ma poważnego zagrożenia zatruciem Zapałki> obecnie nie da się zatruć, kiedyś były z fosforem, więc można było się zatruć śmiertelnie Lampy z parafiną> szkodliwe węglowodory, z cynkiem> obniżenie poziomu wapnia, prowadzi do śmierci.

Kosmetyki są badane pod kątem uczuleń i toksyczności ostrej. Kosmetyki są bezpieczne. Kosmetyki w Unii Europejskiej są bardzo uporządkowane pod kątem prawnym, jest ścisła kontrola. Dyrektywy europejskie, formulacja ramowa. Instytut medycyny pracy mówi o tym w jakiej ramowej formulacji mieści się kosmetyk Parabeny- konserwanty, domniemano, że są szkodliwe, podobne do estrogenów