Utwór Jarosława Iwaszkiewicza to proza, w której autor opisuje świat ze swojej perspektywy. Oddziaływanie świata, przekłada na swoje odczucia. Mówi tak, jakby świat pokazywał mu wnętrze jego własnej duszy oraz tego, jak powinien się zachować. Tekst powstał w roku 1950, czyli tylko pięć lat po wojnie, więc został napisany pod wpływem uczuć płynących z przeżyć człowieka dotkniętego jej bólem i intensywnością. Tekst jest opisem pobytu podmiotu lirycznego na cmentarzu. Następuje opis wyglądu przestrzeni, w której podmiot się znajduje. Bohater rozmyśla nad sensem życia oraz jego końcem, wyobraża sobie własny grób. Jest pełen negatywnych emocji, czuje wściekłość i gniew. Celem wizyty na cmentarzu miało być osiągnięcie wewnętrznego spokoju i ukojenia. Podmiot mówi, że wcześniej jego życie „falowało” a teraz wszystko się „wygładza”. Obok cmentarza znajduje się kartoflisko, z którego słychać szmery rozmów i odgłosy koparki. Takie przytłumione dźwięki nadały miejscu jeszcze więcej spokojnej aury i statecznego klimatu. Przełomowym momentem utworu jest nagłe pojawienie się wiewiórki, która łamie ramy ukazanego wcześniej tekstu i wprowadza dynamikę do utworu. Autor skupia uwagę wyłącznie na niej i dokładnie przygląda się temu, co robi zwierzę. Największy nacisk podmiot nakłada na precyzyjnie zaplanowane ruchy wiewiórki. Zwierzę wykonuje kilkakrotnie identyczną sekwencję ruchów: patrzy, podkopuje trawę, wyrywa ją i otrzepuje z ziemi, i biegnie szybko na drzewo. Bohater z łatwością zauważa, że przygotowuje ona sobie legowisko do spania na zimę. Później podmiot odchodzi z cmentarza, zostawiając pracującą wiewiórkę. Wizyta na cmentarzu uświadamia mu wiele rzeczy, nad którymi zastanawiał się bardzo długo. Czas spędzony w tym miejscu sprawia, że podmiot przechodzi metamorfozę, staje się spokojny i nie myśli o śmierci, lecz o życiu. W utworze wspomniane zostają pory roku i zachowania wiewiórki w każdej z nich. Może być to metaforą życia podczas wojny i po niej. Zima symbolizuje krwawą walkę, a wiosna jej zakończenie. I być może ta zwykła wiewiórka uświadamia bohaterowi, że warto dalej żyć i wkraczać w nową „porę” życia z nową siłą i czystą myślą. Utwór opowiada o rozważaniach na temat życia i śmierci, które spowodowane były wydarzeniami wojennymi i bolesnymi wspomnieniami z tego okresu. Świat ukazany w utworze przenika i oddziałuje bezpośrednio na świat przeżyć wewnętrznych podmiotu lirycznego. Narrator czuje, że to, w jaki sposób postrzega świat, zależy od jego myśli i tego, przez co przeszedł. Świat przedstawiony ma wpływ na narratora, który może zmienić się pod dyktando wydarzeń; niekoniecznie będąc tego świadomym. Wzajemna relacja, która została pokazana w „Wiewiórce” tyczy się nie tylko tego konkretnego przypadku. Jest to również ukazanie pewnej prawy życiowej, która mówi, że po zimie zawsze nadchodzi wiosna.